Zink en koper tekort bij paarden herkennen en aanvullen

Zink en koper zijn twee mineraaltjes die je misschien niet direct ziet, maar die een enorm verschil maken bij je paard. Ze beïnvloeden hoe goed de huid geneest, hoe sterk de hoeven zijn en hoe het immuunsysteem werkt.

Vooral bij sportpaarden, drachtige merries of jonge veulens kan een tekort flink roet in het eten gooien.

Herken je kale plekken, een doffe vacht of wondjes die maar niet genezen? Dan kan het zomaar zijn dat je paard behoefte heeft aan extra zink of koper.

Waarom zink en koper onmisbaar zijn

Zink is een bouwsteen voor eiwitten en helpt bij wondgenezing. Het speelt ook een rol bij de hormoonhuishouding en de vorming van keratine, de stof waar je paardenhoef van gemaakt is.

Koper is nodig voor de aanmaak van bloedcellen, het bindweefsel en het pigment in de vacht.

Bij dressuurpaarden die veel trainen, is de behoefte aan koper vaak net iets hoger door de verhoogde aanmaak van bloedcellen. Een tekort kan ontstaan door een onevenwichtig rantsoen, te veel calcium (bijvoorbeeld via kalkrijk water) of verlies door langdurige diarree. Bij merries tijdens de dracht en bij groeiende veulens is de vraag naar deze mineralen extra groot.

Zonder voldoende zink en koper blijft de hoef minder stevig, genezen wonden trager en kan de vacht dof worden. Bovendien verlaagt een tekort de weerstand, wat bij stalling in een groep sneller tot problemen leidt. Denk ook aan de interactie met andere mineralen. Te veel zink kan de koperopname remmen en omgekeerd.

Daarom is een gebalanceerd supplement belangrijk, zeker bij intensieve ruitersport of fokkerij.

Een goed rantsoen begint bij ruwvoer van hoge kwaliteit, aangevuld met een krachtvoer dat past bij de werkbelasting. Bij twijfel over de samenstelling kan een voeranalyse helpen om de juiste balans te vinden.

Herkennen van een tekort: signalen en verschijnselen

Een tekort zit ‘m vaak in de details. Kijk naar de huid, de vacht en de hoeven. Een doffe vacht, kale plekken bij de manen of staart, en wondjes die langzaam genezen, zijn typische signalen.

Bij veulens kun je ook groeiachterstand of misvormingen zien. Bij sportpaarden merk je soms een verminderde prestatie of een langere hersteltijd na training.

De huid kan schraal worden en er ontstaan plekken waar het haar uitvalt. Bij ernstige tekorten zie je soms een verandering in het gedrag, zoals lusteloosheid of minder eetlust.

• Doffe vacht en kale plekken op de flanken of manen.
• Langzame wondgenezing en een verminderde weerstand.
• Broze hoeven met scheurtjes of een matte hoefwand.

De hoefgroei kan vertragen en de hoefwand kan brozer worden. Bij merries kan een tekort invloed hebben op de vruchtbaarheid en de melkproductie. Let op: deze signalen kunnen ook andere oorzaken hebben, dus laat een dierenarts meekijken.

• Verkleuring van de vacht, soms met een vale gloed.
• Stijve bewegingen of een onregelmatige gang.
• Bij veulens: groeiachterstand of misvormingen van het skelet.

Specifieke signalen bij zinktekort: Specifieke signalen bij kopertekort: Een bloedonderzoek of een haaranalyse kan een tekort bevestigen.

Vraag je dierenarts om advies, zeker bij sportpaarden of fokmerries. Een goed uitgevoerde analyse geeft inzicht in de mineraalstatus en helpt bij het afstemmen van het rantsoen. Zo leer je sneller een tekort aan sporenelementen herkennen en voorkom je dat je zomaar aan de slag gaat met supplementen zonder duidelijk beeld.

Supplementen: soorten, dosering en prijzen

Er zijn verschillende manieren om zink en koper aan te vullen, wat bijvoorbeeld helpt bij paarden met zomereczeem. Kies altijd voor een product dat specifiek voor paarden is ontwikkeld en waarbij de dosering helder is aangegeven.

Bij merries en veulens is de dosering vaak iets anders dan bij volwassen sportpaarden. Bij twijfel: begin laag en bouw langzaam op. Het is beter om een tekort geleidelijk aan te vullen dan te veel in één keer. Veel gangbare opties: Let op de vorm van het mineraal.

• Poedersupplementen: makkelijk te mengen met krachtvoer, vaak van merken als Pavo, EquiFirst of HorseTech. Een zak van 2 kg kost tussen €20 en €35, afhankelijk van het merk en de samenstelling.
• Kauwbare brokken: handig voor paarden die moeilijk eten, soms als onderdeel van een complete mineralenmix. Prijsindicatie: €25-€45 per 2 kg.
• Vloeibare supplementen: snel opneembaar, geschikt voor paarden met spijsverteringsproblemen. Een fles van 1 liter kost vaak €15-€30.
• Complexe mineralenmixen: combinatie van zink, koper en andere sporenelementen. Een zak van 5 kg kost tussen €30 en €55.

Organische vormen (bijvoorbeeld chelaat) worden vaak beter opgenomen dan anorganische vormen. Bij paarden met een gevoelige maag kan een organische vorm wat vriendelijker zijn.

Kies een product waarbij de dosering per kg lichaamsgewicht staat aangegeven, zodat je kunt afwegen voor je paard.

Bij sportpaarden kan een dierenarts of voedingsadviseur helpen bij het afstemmen op de trainingsbelasting. Stalling en rantsoen spelen een rol. Als je paard veel ruwvoer krijgt van hoge kwaliteit, kan een lichte ondersteuning voldoende zijn.

Bij een beperkte weidegang of een rantsoen met veel luzerne kan extra zink nodig zijn, omdat luzerne rijk is aan calcium. Bij fokkerij is het verstandig om al in de dracht te starten met een gebalanceerd supplement, zodat het veulen een goede start heeft.

Praktische tips voor dagelijks gebruik

Meet altijd af. Gebruik een keukenweegschaal of de maatlepel die bij het supplement zit.

Bij een paard van 500 kg start je vaak met 20-30 gram zink per dag en 10-15 gram koper, afhankelijk van het product. Bij een pony van 300 kg pas je de dosering aan. Houd een schema bij en noteer hoe je paard reageert.

Zo houd je overzicht en voorkom je te veel of te weinig.

Meng het supplement altijd goed door het krachtvoer of de muesli. Zorg dat je paard rustig eet en niet direct het bak leegschrokt. Bij vloeibare supplementen kun je het mengen met een beetje water en over het voer gieten.

Bij paarden die moeilijk eten, kun je een smaakvolle variant proberen, zoals die van HorseTech met appelsmaak. Wil je de hoornkwaliteit van de hoeven verbeteren? Let dan op dat je niet zomaar extra mineralen toevoegt zonder te checken of je krachtvoer al voorziet.

Houd rekening met de omgeving. In de stal kan water met een hoog kalkgehalte de opname van mineralen beïnvloeden.

Geef bij voorkeur schoon drinkwater en controleer regelmatig de waterkwaliteit. Bij sportpaarden die veel reizen, kan stress ook een rol spelen. Zorg voor een stabiel rantsoen en voer op vaste tijden. Bij merries die drachtig zijn, stem het supplement af op het laatste deel van de dracht en de eerste maanden na de geboorte.

1. Controleer je krachtvoer: bevat het al zink en koper?
2. Weeg je paard en pas de dosering aan op lichaamsgewicht.
3. Start met een lage dosering en bouw in 1-2 weken op.
4. Houd een logboek bij: voer, supplementen en reacties van je paard.
5. Plan een follow-up na 6-8 weken, eventueel met bloedonderzoek.

Praktische checklist: Voorkom fouten. Geef nooit meer dan de aanbevolen dosering, want te veel koper kan giftig zijn.

Wissel niet zomaar van supplement zonder reden. Bij paarden met leverproblemen of een verhoogde ijzeropname, vraag altijd advies. Als je paard na een paar weken niet verbetert, kan er iets anders spelen.

Zink en koper aanvullen is een kwestie van doseren, observeren en bijsturen. Je paard laat je snel genoeg weten of het beter gaat.

Een dierenarts kan helpen om andere oorzaken uit te sluiten. Met deze aanpak geef je je paard een stevige basis voor een gezonde huid, sterke hoeven en een goede weerstand.

Of je nu een dressuurpaard traint, een merrie in de fokkerij begeleidt of een pony in de wei verzorgt: een gebalanceerde mineraalvoorziening maakt het verschil. En dat voel je, zie je en merk je elke dag in de stal en op de baan.