Waarom weidegang essentieel is voor de botontwikkeling van jonge paarden

Stel je voor: je hebt een jong paard, een veelbelovend veulen dat misschien ooit de sterren van de hemel gaat dresseren.

Je wilt het alleen het beste geven. Je koopt de beste supplementen, de duurste brokken van Pavo of Cavalor, en je bent elke dag bezig met de training. Maar dan vraag je je af: is er iets fundamenteels wat ik over het hoofd zie? Iets wat je niet in een zak kunt kopen?

Dat is de kracht van weidegang. Het is de meest natuurlijke manier voor een opgroeiend paard om sterke botten te kweken, en het is vaak simpeler en goedkoper dan je denkt. Het gaat niet alleen om beweging, maar om de manier waarop de natuur het bedacht heeft.

Weidegang: de basis van gezonde botten

Weidegang is veel meer dan alleen maar gras eten. Het is een combinatie van drie cruciale elementen: beweging, zonlicht en de juiste voedingsstoffen uit vers gras.

Voor een jong paard dat in de groei is, is dit het heilige drietal voor botontwikkeling.

De botten van een veulen zijn niet vast; ze zijn volop in ontwikkeling. De botmassa die het in de eerste twee jaar opbouwt, bepaalt voor een groot deel de sterkte en stevigheid voor de rest van zijn leven. Denk aan de druk op de hoeven en benen bij het draven of later bij de dressuuroefeningen.

Zonder een stevig fundament, bouw je een kasteel op zand. Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat paarden die dagelijks minimaal 6 uur in de wei staan, een significant dichtere botdichtheid ontwikkelen dan paarden die 24/7 op stal staan. Dit fenomeen wordt botremodellering genoemd. Door de continue, lage intensieve belasting van het lichaamsgewicht op oneffen ondergrond (gras met wat hobbels en kuilen) worden de botten gestimuleerd om sterker te worden. Het is alsof je elke dag een lichte workout doet voor je skelet.

Hoe het precies werkt: druk, spanning en zonlicht

De kern van de werking zit 'm in de manier waarop het lichaam reageert op druk. Wanneer een jong paard in de wei loopt, stuwt het bloed door de aderen en worden de botten continu licht belast. Dit stimuleert de cellen die bot aanmaken (osteoblasten) en zorgt voor een betere doorbloeding.

Een stal met een perfect vlakke bodem van rubbermatten is comfortabel, maar het geeft die constante, lichte variatie in belasting niet die nodig is voor optimale botsterkte.

Het paard moet werken voor zijn eten, stapjeje maken van de ene naar de andere graspol. Daarnaast is er de zon.

In Nederland is dat soms schaars, maar in de wei staan betekent automatisch dat ze blootgesteld worden aan UV-licht. Dit is essentieel voor de aanmaak van vitamine D3 in de huid. Vitamine D3 is de sleutel voor het opnemen van calcium en fosfor uit de voeding, de bouwstoffen voor botten.

Zonder voldoende zonlicht, halen ze deze vitamine minder efficient uit hun voer, wat kan leiden tot minder stevige botten, ook al geef je dure supplementen.

De beweging in de wei is bovendien nooit gelijk. Een paard draait, stapt achteruit, draaft een stukje, bukt zich en springt soms opgewekt op. Deze variatie in bewegingspatronen is goud waard. Het zorgt ervoor dat de botten en pezen op alle fronten sterker worden, niet alleen in één richting.

De rol van de ondergrond

Dit maakt ze minder blessuregevoelig wanneer ze later specifieke dressuuroefeningen moeten uitvoeren. Niet alle wei is hetzelfde.

De ideale ondergrond is een mix van gras en een lichte glooiing, net zo essentieel als goede verlichting in de binnenrijbaan.

Te hard en droog is niet goed (te veel impact), te drassig en modderig is ook slecht (verstikking van de hoef en instabiele benen). Een goede weide met een stevige grasmat en wat zand eronder (zoals in de duinstrreek) is perfect. Je paard gebruikt zijn hoef mechanisch anders op gras dan op een rubberen stalbodem.

De hoefkapsel en de daaronder liggende botstructuur worden als het ware gemasseerd. Veel fokkers en ruiters die ik spreek, zijn bang voor modderpoten of blessures door oneffen terrein. Maar een jong paard dat langzaam wordt gewend aan een natuurlijke wei, bouwt juist stabiliteit op.

De spieren in het onderbeen (de kootspieren) worden sterker. Het is een kwestie van geleidelijkheid opbouwen.

Begin met een uurtje en bouw het langzaam op tot een volledige dagweide.

Praktisch voor de portemonnee: prijzen en opties

Je hoeft geen duur weiland te kopen om je paard de voordelen te geven.

Er zijn verschillende manieren om weidegang te integreren, afhankelijk van je situatie en budget. De goedkoopste en beste optie is natuurlijk je eigen stukje grond.

De kosten daarvan hangen af van de regio, maar reken in Nederland op prijzen vanaf ongeveer €1.50 tot €3.00 per vierkante meter per jaar (pacht), afhankelijk van de ligging en kwaliteit. Een wei van 1000m2 kost je dus al snel €1500 tot €3000 per jaar. Heb je geen eigen land? Dan zijn er opties voor weidegang huren.

Kijk bij lokale boeren of paardenliefhebbers. Prijzen voor het huren van een wei (zonder stal) variëren vaak tussen de €150 en €350 per maand, afhankelijk van de grootte en of het omheind is.

Let wel op dat je regelingen treft voor maaien en bemesten. Sommige verhuurders doen dit zelf, anderen verwachten dat de huurder dit doet. Een andere optie is de zogenaamde 'track system' of paddock paradise.

Dit is een smalle strook land rondom een groter terrein, met een ruif in het midden. Dit stimuleert het paard om de hele dag te lopen.

De investering hierin is de omheining en eventueel een stukje grond. De kosten voor afrastering liggen rond de €500 tot €1500, afhankelijk van de lengte en type afrastering (bijvoorbeeld een goedkope rasterdraad of een duurdere, stevigere veiligheidsomheining).

Dit systeem is ideaal voor paarden die makkelijk dik worden, maar wel de beweging nodig hebben voor hun botten.

Praktische tips voor optimale botontwikkeling

Wil je het maximale uit de weidegang halen voor de botten van je jonge paard, of zoek je supplementen voor paarden met beperkte weidegang?

1. Langzaam opbouwen is cruciaal: Een jong paard dat net van de box komt, kan niet zomaar 8 uur op vers gras. De darmen moeten wennen, en het paard moet leren omgaan met de ruimte. Bouw de weidegang per week op met 1 à 2 uur.
2. Let op de kalk-fosfor verhouding: Vers gras in het voorjaar bevat veel fosfor en relatief weinig kalk. Te veel fosfor kan de opname van calcium (essentieel voor botten) blokkeren. Zorg dat je paard voldoende kalk binnenkrijgt via een simpele liksteen of een basisch supplement (zoals Bical van Pavo). Dit is extra belangrijk voor opgroeiende paarden.
3. Veiligheid eerst: Controleer de wei elke dag op gaten, losse schroeven of prikkeldraad. Een jong paard rent en speelt, en een verkeerde stap kan flink tegenvallen. Zorg ook dat er geen giftige planten staan zoals zuring of jakobskruiskruid.
4. Combineer met krachtvoer: Alleen gras is voor een groeiend paard vaak niet voldoende voor de totale energiebehoefte, zeker als er ook getraind wordt. Geef een goede kwaliteit opfokbrok (bijv. Pavo StartForce of Cavalor Growth) die specifiek is afgestemd op de mineralenbehoefte voor botopbouw.
5. Hoefverzorging: De wei bevat vaak meer vocht, wat de hoeven zachter kan maken. Zorg voor een goede hoefverzorging en regelmatig bekappen door een goede hoefsmid om de balans in het hoefbeen te behouden.

Hieronder vind je concrete stappen die je direct kunt toepassen. Het zijn simpele handelingen die een groot verschil maken op de lange termijn. Uiteindelijk draait het allemaal om het bieden van een natuurlijke omgeving, waarbij je ook let op een hygiënische opslag en ongedierte in de voerkamer bestrijden. Je paard is immers gemaakt om veilig te bewegen en te grazen.

Door dit te faciliteren, geef je hem de fundamenten voor een gezond, sterk lichaam dat klaar is voor de sport. De investering in tijd en eventueel grond, betaalt zich terug in een paard met minder blessures en een langere carriere. En dat is wat we allemaal willen, toch?