Voedingsschema voor koudbloeden met aanleg voor overgewicht

Je koudbloed is een kanjer, maar die extra kilo’s zitten hem in de weg.

Hij ziet er misschien stevig uit, maar voor dressuur of langere ritten is dat overtollige vet een rem. Een slim voedingsschema maakt het verschil tussen een pittig sportpaard en een log geval dat alleen nog maar in de wei staat te grazen. Je hoeft hem niet op dieet te zetten, je moet gewoon slimmer kijken naar wat je geeft. Minder calorieën, meer vezels, en de juiste timing.

Waarom een koudbloed snel te zwaar wordt

Een koudbloed is gebouwd voor efficiëntie. Hij haalt alles uit zijn voer en zet het makkelijk om in reserve.

Bij een rustig bestaan in de wei en een paar uurtjes werk, is dat snel te veel.

Overgewicht belast gewrichten, maakt hem lui en kan leiden tot hoefbevangenheid. Zeker bij paarden met aanleg voor metabole problemen is elke kilo te veel. Denk aan een Tinker of een Haflinger die elke dag een flinke bak brok krijgt én gras.

Binnen no-time zit hij op 700 kilo in plaats van 600. Voor dressuur of springen betekent dat minder souplesse en een grotere kans op blessures. Een goed schema voorkomt niet alleen overgewicht, maar geeft hem ook de energie die hij wél nodig heeft voor training.

De basis van een goed schema: wat geef je wanneer?

Het draait allemaal om structuur. Begin met een ruwvoeranalyse.

Je weet pas wat je bij moet voeren als je weet wat het gras of het hooi bevat. Een basis van 1,5 tot 2 kg ruwvoer per 100 kg lichaamsgewicht per dag is het vertrekpunt. Bij een 600 kg paard is dat dus 9 tot 12 kg hooi of kuil.

Voor een koudbloed met overgewicht kies je voor een mager ruwvoer. Laag suiker, hoog vezel.

Hooi van de eerste maai, of een speciaal mager ruwvoer zoals Pavo Nature’s Best Low Sugar (rond €18 per 20 kg). Kuilgras is vaak te rijk, dus mix het met stro of een luzernemix voor balans. Daarnaast geef je een krachtvoer dat laag in zetmeel en suiker is.

Kies voor een balancer of een lichte mix met maximaal 10% zetmeel. Denk aan Pavo SpeediBeet (€22 per 15 kg) of een balancer als Pavo Daily Essentials (€35 per 10 kg).

Geef dit in kleine porties, verdeeld over de dag. Zo voorkom je insulineresistentie en houd je de spijsvertering stabiel.

Een koudbloed heeft geen zak brok nodig, maar wel de juiste bouwstoffen. Minder calorieën, meer vitamines en mineralen.

Een concreet voedingsschema voor een 600 kg koudbloed

Hieronder vind je een voorbeeldschema voor een paard van 600 kg dat 2 uur per dag werkt (dressuur of recreatief rijden). Pas dit aan op basis van conditie, ras en werklast.

• 07:00 uur: 4 kg hooi (lage suiker, bijvoorbeeld Pavo HayGain, €12 per baal van 20 kg). Geef dit aan de grond of in een slow feeder om te vertragen.
• 09:00 uur: 0,5 kg Pavo SpeediBeet (€22 per 15 kg) + 50 gram balancer (Pavo Daily Essentials, €35 per 10 kg). Meng met water tot een papje.
• 12:00 uur: 3 kg hooi. Tussen door water geven, zeker als het warm is.
• 15:00 uur: 0,5 kg SpeediBeet + 50 gram balancer. Eventueel een handje luzerne (€15 per 5 kg) voor extra vezels.
• 17:00 uur: 3 kg hooi. Na het rijden of voor de avondstal.
• 20:00 uur: 2 kg hooi. Geen krachtvoer meer, om de spijsvertering rust te geven.

Totaal per dag: ongeveer 12 kg ruwvoer, 1 kg krachtvoer en 100 gram balancer. Dit levert voldoende energie voor training, maar beperkt de calorie-inname. De totale kosten per dag liggen rond €8 tot €12, afhankelijk van de kwaliteit van het hooi.

Voor een kleiner koudbloed (bijvoorbeeld een 500 kg Fries) pas je de hoeveelheden aan: 10 kg ruwvoer, 0,8 kg krachtvoer en 80 gram balancer.

Voor een zwaardere Tinker (700 kg) ga je naar 14 kg ruwvoer en 1,2 kg krachtvoer. Houd de Body Condition Score (BCS) in de gaten: een score van 5 op een schaal van 1-9 is ideaal.

Varianten en prijzen: wat kies je?

Er zijn verschillende producten op de markt voor koudbloeden met overgewicht. Hieronder een overzicht met prijzen en kenmerken: De keuze hangt af van je budget en de behoefte van je paard, waarbij het Pavo InShape programma voor paarden met overgewicht een goede ondersteuning biedt. Een balancer is vaak goedkoper dan een zak krachtvoer en geeft precies wat nodig is zonder extra kilo’s. Combineer met een slow feeder voor hooi om te voorkomen dat je paard te snel eet.

• Pavo SpeediBeet: vezelrijk, laag zetmeel, snel te bereiden. €22 per 15 kg. Ideaal als vervanger van krachtvoer.
• Pavo Daily Essentials: balancer met vitaminen en mineralen, zonder extra calorieën. €35 per 10 kg. Geschikt als aanvulling op ruwvoer.
• Equerry Balancer: vergelijkbaar, rond €30 per 10 kg. Bevat extra aminozuren voor spieropbouw.
• HayGain hooi: gestoomd hooi met minder schimmels, €12-€15 per baal van 20 kg. Goed voor de luchtwegen en spijsvertering.
• Luzernepellets: vezelrijk en eiwitrijk, €15 per 5 kg. Handig als extra ruwvoer, maar met mate geven.

Praktische tips voor dagelijks gebruik

Meet je paard regelmatig. Gebruik een meetlint rond de buik en houd de BCS bij.

Bij een score boven 6 moet je het schema aanpassen: minder krachtvoer, meer ruwvoer en extra beweging. Zorg dat je paard minimaal 4 uur per dag beweegt, bij voorkeur in de wei of met longeren. Wissel hooi af met stro of luzerne om de spijsvertering te stimuleren, wat ook essentieel is bij het voeren van een paard met PPID.

Geef altijd vers water, minimaal 10 liter per dag. Bij warm weer of intensief werk extra water geven, eventueel met een elektrolytenmix (€15 per kg).

Let op de mest: een koudbloed met overgewicht heeft vaak een dunnere mest door te veel suiker. Bij twijfel doe je een mestonderzoek (€30-€50). Vergeet niet je paard te wegen.

Een weegschaal voor paarden kost tussen €100 en €300, maar een professionele weging via je dierenarts is vaak goedkoper en nauwkeuriger. Plan dit eens per kwartaal.

Tot slot: wees geduldig. Een koudbloed verliest langzaam gewicht, maar met een consistent schema zie je binnen 3 tot 6 maanden resultaat.