Veulen wormkuur schema: Wanneer start je met ontwormen?

Een veulen is een wonder. Zo’n kwetsbaar, nieuw leven dat de wei in stapt. Maar er is één stille vijand die meteen op de loer ligt: wormen.

Ze zitten overal, in de wei, in de mest, en een veulen heeft er meteen last van.

Een goed ontwormingsplan is niet iets voor later, het is net zo essentieel als de eerste melk. Zonder schema loop je risico’s met de gezondheid, de groei en de toekomst van je jonge paard.

Even snel een wormkuur geven zonder na te denken? Dat werkt averechts door resistente wormen. Je wilt het slim en effectief aanpakken, vanaf dag één.

Wormen bij veulens: de onzichtbare plaag

Laten we even helder zijn: wormen zijn er altijd. Ze horen bij het paard, net als staart en manen. Het gaat erom dat ze de overhand niet krijgen.

Bij een veulen gaat het vooral om de kleine wormsoorten, de zogenaamde spoelwormen (Parascaris equorum).

Een veulen wordt besmet via de moeder, via de wei of via de mest. Een volwassen paard heeft vaak immuniteit opgebouwd, maar een veulen is weerloos.

De wormen kunnen voor groeiachterstand, koliek en een doffe vacht zorgen. Je wilt ze vóór zijn. Een veulen begint met een schone lei, maar dat duurt niet lang.

Al in de baarmoeder kan het veulen besmet raken via het vruchtwater.

De eerste dagen na de geboorte drinkt het veulen melk en daarmee krijgt het ook wormeitjes binnen die de moeder via de uier uitscheidt. Binnen enkele weken ontwikkelen die eitjes zich tot volwassen wormen die op hun beurt weer eitjes produceren. Zonder ingrijpen kan dit een vicieuze cirkel worden. Daarom is een preventief schema essentieel.

De basis: een praktisch ontwormschema

Er is geen één-werkt-voor-iedereen schema. Je moet afstemmen op je eigen paard, je stal en je weiland.

Maar er is een ijzersterke basis die bijna alle fokkers en dierenartsen aanhouden.

De meest gangbare aanpak start al in de eerste levensweek. De focus ligt op het doden van de wormen die het veulen al heeft opgelopen, voordat ze schade aanrichten en voordat het aantal eitjes explodeert. De klassieke start is ontwormen op 2 weken, 5 weken, 8 weken en 12 weken.

Daarna om de maand tot het veulen 6 maanden is. Dit is een zogenaamd "drenchen" of "strategisch ontwormen". Je gebruikt een effectief middel dat specifiek werkt tegen spoelwormen. Een veelgebruikt en effectief middel is fenbendazol (zoals Panacur Equine).

Geef de kuur altijd in overleg met je dierenarts, die kent de specifieke wormenlast in jouw regio.

"Een veulen ontwormen is net als je kind inenten: je doet het op tijd om grote problemen te voorkomen."

Waarom die vaste momenten? Omdat het de cyclus doorbreekt.

Op 2 weken pak je de wormen die de moeder heeft doorgegeven. Op 5 weken pak je de nieuwe lichting op. Door dit schema strikt te volgen, hou je de wormenlast laag en blijft je veulen gezond groeien; een essentieel onderdeel wanneer je voor de eerste keer een veulen fokken gaat.

Twijfel je over de timing? Bel je dierenarts. Die kan je vertellen of je af moet wijken van het standaardplan.

De juiste dosering: let op het gewicht

Een veelgemaakte fout is het zomaar geven van een standaard dosis. "Een spuitje voor een paard" bestaat niet.

Een veulen groeit als kool. In de eerste maanden verdubbelt het gewicht bijna elke week. Een dosis die vandaag goed is, is over een maand te laag.

Te lage dosering werkt averechts: het doodt niet alle wormen, waardoor resistentie ontstaat. Je veulen is dan nog steeds besmet, maar de wormen zijn 'slim' geworden.

Weeg je veulen regelmatig, bijvoorbeeld met een goede weegband (vanaf €30-€50). De meeste ontwormingspasta's hebben een doseerspuit met streepjes voor het gewicht; vergeet naast ontwormen ook niet de natuurlijke bescherming tegen insecten.

Lees de bijsluiter aandachtig. Voor een veulen van 100 kg geef je bijvoorbeeld een andere dosis dan voor een veulen van 250 kg. De prijs van een tube Panacur of Equest hangt af van het gewicht, maar reken op €15-€25 per tube voor een veulen. Goedkoop is duurkoop als je de verkeerde dosering geeft.

• Weeg voor elke kuur: een goede weegband is essentieel.
• Meet de dosis precies: gebruik de doseerspuit, geen maatbeker.
• Geef het paard de pasta rustig: zorg dat hij het doorslikt en niet uitspuugt.
• Bewaar de verpakking: zo hou je bij wat en wanneer je hebt gegeven.

Resistentie: de reden om strategisch te zijn

Wormen die niet doodgaan, zijn de ergste nachtmerrie van elke paardenhouder. Ze vermenigvuldigen zich en geven hun resistentie door.

Dit maakt toekomstige wormkuren nutteloos. De oorzaak? Te veel en te vaak ontwormen met hetzelfde middel. Vroeger dacht men: "gooi er elke maand een spuit in, dan ben ik veilig".

Tegenwoordig weten we beter. De moderne aanpak heet "Strategisch Ontwormen" of "Fecal Egg Counts" (FEC).

Bij Strategisch Ontwormen ontworm je niet alle paarden even vaak. Je deelt ze in op basis van risico. Een veulen is een hoognodig geval: die ontworm je volgens het vaste schema.

Een oud paard dat in de wei staat met weinig wormdruk, misschien maar één keer per jaar. Om te weten of je wel of niet moet ontwormen, kun je mestonderzoek laten doen.

Dit kost ongeveer €30-€50 per monster. Voor veulens is dit minder gebruikelijk in het eerste halfjaar; die volgen gewoon het basis-schema.

Wil je weten of je paard resistent is? Dan laat je een zogenaamde "resistentietest" doen via de dierenarts. Dit is een uitgebreid mestonderzoek dat laat zien welke wormen er zijn en of ze gevoelig zijn voor medicijnen. Dit is vooral interessant voor je volwassen paarden en de merrie. Voor je veulen geldt: hou je aan het schema en wissel zo nu en dan van werkzame stof (maar altijd in overleg!), om resistentie te voorkomen.

Praktische tips voor een soepele wormkuur

Het is zover: tijd voor de kuur. Je wilt dat het veilig en stressvrij gebeurt.

Een veulen is nieuwsgierig maar ook snel bang voor vreemde dingen in zijn mond.

Zorg dat je een rustige omgeving opzoekt, bijvoorbeeld in de stal of in een klein hoekje op de wei. Pak de doseerspuit en zorg dat je de goede dosering klaar hebt. De meeste pasta's zijn zoetig, dat helpt.

Je kunt de spuit voorzichtig in de mondhoek leggen, achter de hoektand. Laat het paard kauwen en slikken.

Beloon direct na het slikken met een stukje wortel of een likje aan een liksteen (zoals de Horsemen’s Pride Liksteen vanaf €10). Dit maakt de volgende keer makkelijker. Let op dat je niet recht in de keel spuit, dat kan verstikkingsgevaar geven. Plan je kuur altijd op een moment dat je het paard goed in de gaten kunt houden, zeker als je kleintje ook al een comfortabele vliegendeken voor veulens draagt.

Na een ontwormingskuur is het verstandig om de wei schoon te houden.

Mest dagelijks uit de wei halen vermindert de besmetting enorm. Heb je meerdere paarden? Ontworm ze allemaal tegelijkertijd om verspreiding te voorkomen.

Houd een schema bij op je telefoon of in een schriftje. Zo vergeet je nooit een ronde.

Met deze aanpak zorg je ervoor dat je veulen gezond opgroeit, zonder onnodige medicatie en met maximale weerstand. Een goed begin is het halve werk, en bij paarden is dat bijna letterlijk waar. Ga je twijfelen of loopt het niet volgens plan?

Schakel altijd je dierenarts in. Die helpt je verder.