Stappenplan voor het aanleren van de contragalop

Stel je voor: je paard draait netjes door de binnenzijde van de longeercirkel, de teugel licht in je hand, en de achterhand beweegt netjes onder het lijf. Dat is de basis.

De contragalop is de logische volgende stap, de oefening die je paard soepel maakt en hem leert zijn lichaam op een andere manier te gebruiken. Het voelt soms als een magische truc, maar het is gewoon een kwestie van de juiste hulpen geven op het juiste moment. Geen paniek, je hoeft geen super-ruiter te zijn. We pakken het stap voor stap.

Wat je nodig hebt voordat je begint

Voordat je de wei op stapt, check even of de basis op orde is.

Een paard dat netjes de galop opneemt in de rechterhand (buitengalop) en soepel overgangen maakt naar draf, is pas rijp voor de contragalop. Zonder die basis loop je alleen maar te stuntelen. Zorg dat je paard fit is; een jong paard van 4 jaar heeft voldoende spierkracht nodig, een oudere ruin van 15 jaar kan soms wat stijf zijn en heeft baat bij een goede warming-up. Qua materiaal is het simpel.

Gebruik een goed zittend hoofdstel, bijvoorbeeld een stompe bitten of een hackamore als je paard daar gevoelig voor is. De longeerlijn mag niet te zwaar zijn; een lijn van 8 meter van HKM of Eskadron is prima.

Draag veilige schoenen, diepe laarzen met hak of stevige schoenen met profiel.

En een longeerstok, die heb je echt nodig om de hulp aan de achterhand te geven zonder dat je zelf in de knoop raakt. Als je paard net nieuw is in de training, zorg dan dat je longeerpad of de rijbaan goed afgesloten is. Niets is vervelender dan een schrikreactie als de boer met de trekker voorbij komt.

Stap 1: De warming-up en de juiste galop

Start nooit koud. Een paard dat koud de galop in moet, raakt snel gespannen en raakt in de war.

Begin met 10 minuten stappen en 10 minuten draven op de lange teugel. Laat het paard zijn neus laten zakken en de rug ontspannen. Als je paard onrustig is of te strak loopt, krijg je de contragalop nooit mooi.

Daarna galopeer je in de rechterhand (buitengalop) in de cirkel van ongeveer 15 meter doorsnede.

Let op: Als je paard in de galop steeds met de voorhand wegdraait, is de balans zoek. Oefen dan eerst de wissel van de ene hand naar de andere via de stap.

De hulpen op een rijtje

Zorg dat je paard echt op de hand ligt en de achterhand niet wegschiet. De galop moet actief zijn, maar niet te groot. Als je paard de galop neemt met een huppel of een verkeerde aanleun, corrigeer dan eerst met een paar overgangen terug naar draf.

De galop moet stabiel zijn voordat je de contragalop probeert. De contragalop is feitelijk een galopwissel zonder de galop te verlaten. Je wisselt de galop via de stap. De hulpen zijn:

• Binnenbeen: Ligt stil net achter het singelgat, geeft stabiliteit.
• Buitenbeen: Plaats hem iets verder naar achteren (ongeveer op de plek waar je been nu hangt) om de achterhand te activeren.
• Buitenteugel: Houdt de buitenkant van de mond en voorkomt dat de schouder wegglijdt.
• Binnenteugel: Houdt het tempo en de inname van de hals.

Stap 2: De voorbereiding op de grond (longeerwerk)

Veel ruiters beginnen te vroeg in het zadel. Longeer het paard eerst.

Zet het paard aan de longe op een cirkel van 15 meter.

Laat hem galopperen in de rechterhand. Nu komt de truc: je wilt dat hij overgaat in de linkerhand (contragalop). Gebruik de longeerstok om de hulp van het buitenbeen te geven.

Terwijl je paard in de rechtergalop loopt, tik je met de stok op de linkerflank (het buitenbeen) net achter het singelgat. Tegelijkertijd geef je met je hand (via de longeerlijn) een korte, scherpe hulp om de galop te laten vallen. Je stuurt het paard als het ware naar de stap over, waarbij je let op de takt van de stap, maar je vraagt direct de nieuwe galop aan. Timing is alles. Als je te vroeg tikkt, stapt het paard uit.

Als je te laat bent, draait hij zijn kont eruit. Oefen dit 5 tot 10 minuten per kant.

Het paard mag niet schrikken van de tik; het is een drukpunt, geen klap. Doe dit rustig, herhaal het commando.

Stap 3: De contragalop in het zadel

Zit stevig in het midden. Vertragen het tempo eerst even naar een actieve draf.

Zorg dat je paard recht is. Haal de binnenteugel licht aan om de schouder te stabiliseren. Nu komt de actie.

Geef het beenhulp: het binnenbeen ligt stil, het buitenbeen gaat naar achteren. Op het moment dat je paard reageert door de achterhand iets aan te trekken, geef je een kort, scherp beenhulp en tegelijkertijd een lichte, korte correctie met de binnenteugel.

Je paard moet nu de galopwissel maken. Als het lukt, voel je dat het paard even 'valt' in de stap en dan direct de nieuwe galop opneemt.

Houd er rekening mee dat het paard in het begin misschien een pas draf doet voordat hij de galop pakt. Dat is prima. Beloon direct na de wissel met loslaten van de teugel en een vriendelijk woord. Herhaal dit 3 tot 5 keer per training. Meer heeft hij op dit moment niet nodig.

Veelgemaakte fouten

• Te hard beenhulp: Je paard schrikt en gooit de kont in de lucht of stapt uit.
• Te laat met de hulp: Je paard draait al om zijn as voordat jij de hulp geeft. Resultaat: een verkeerde galop of een val.
• Teugel vergeten: Als je de buitenteugel loslaat, glijdt de schouder weg en mis je de balans.

Stap 4: Oefeningen om het te verfijnen

Als de basis er eenmaal is, ga je variëren. Probeer de contragalop op een rechte lijn.

Rijd op de linkerhand in galop, wissel naar rechts. Doe dit op de lange lijn in de rijbaan. Gebruik dezelfde beenhulp, maar nu zonder cirkel.

Let op dat je paard recht blijft. Een andere goede oefening is de 'dubbele wissel': contragalop - galop - contragalop. Dit vergt concentratie, net als bij het piaffe aanleren via handwerk.

Doe dit op de cirkel van 15 meter. Wissel, galop twee passes, wissel terug. Dit maakt het paard soepel in de rug en verbetert de balans.

Doe dit maximaal 2 tot 3 keer per training. Timing en tempo zijn cruciaal.

Het tempo mag niet instorten. Als je paard het tempo verliest, ga terug naar een actieve draf en probeer het opnieuw.

Wees geduldig; dit is een oefening die tijd kost.

Stap 5: Veiligheid en nazorg

Na de training is het belangrijk dat je paard goed afkoelt. Laat hem 5 minuten stappen op de lange teugel, zonder hoofdstel als dat veilig kan, of met het hoofdstel los in de hand.

Controleer of het bit niet te strak heeft gezeten en of de longeerlijn niet in de knoop zat. Check de spieren. Voelen ze soepel aan? Als je paard strakke spieren heeft of kreupel loopt, stop dan met de oefening en overleg met een instructeur of dierenarts. Soms is een warming-up van 20 minuten nodig voor jonge paarden.

Bewaar je materiaal netjes. Hang de longeerlijn op, maak het bit schoon (met lauwwarm water en een borsteltje). Een goed onderhouden uitrusting gaat langer mee en je paard voelt zich prettiger.

Verificatie-checklist

• Is de galop in de rechterhand stabiel en actief?
• Reageert het paard soepel op het beenhulp zonder te schrikken?
• Maakt het paard de contragalop met maximaal 1 pas draf ertussen?
• Blijft het tempo constant?
• Kan je de oefening 3x herhalen zonder dat de kwaliteit daalt?

Als je al deze vragen met 'ja' kunt beantwoorden, ben je klaar voor de volgende uitdaging: de contragalop in combinatie met andere oefeningen, zoals de wissel over de diagonaal. Blijf oefenen, maar vooral: blijf genieten van het proces.

Het paard voelt jouw ontspanning. Dus, op de cirkel, been erop, en gaan!