Hoeveelheid lysine en threonine voor optimale spiergroei bij dressuurpaarden

Stap 1: Check de basisvoeding

Voordat je iets toevoegt, moet je weten wat er al in zit. De meeste problemen ontstaan niet door een gebrek aan krachtvoer, maar door een gebrek aan kwaliteit ruwvoer.

Een hooibaal van de buren is prima, maar bevat bijna geen lysine.

Je paard heeft nu een baseline nodig. Pak de zak van je huidige krachtvoer erbij. Kijk op het etiket bij 'Ruwe Eiwit' en de samenstelling.

Standaard brokken hebben vaak 8-10% ruw eiwit. Voor een fanatiek dressuurpaard is dat het minimum.

Je doel is om te zien of je basis al voldoende aminozuren levert. Veel goedkope merken gebruiken vulmiddelen als tarwe of maïs. Die zijn prima voor energie, maar arm aan lysine. Als je paard op stal staat met EQUINE AMERICA Pro-Perge of Pavo Sustain, zit je qua basis al beter.

Die hebben vaak al een aminozurenprofiel dat beter aansluit. De valkuil hier is dat je blind vertrouwt op de 'geclaimde' waarden.

Zonder analyse weet je het niet zeker. Maar voor nu, ga uit van je huidige rantsoen. Noteer wat je nu voert: hoeveel gram krachtvoer per dag? Welk merk? Wat is de eiwitpercentage?

Veelgemaakte fouten in Stap 1

• Denken dat 'muesli' automatisch beter is dan brok. Vaak zit er meer suiker en minder geconcentreerde aminozuren in.
• Vergeten dat het paard een maag heeft van 8-10 liter. Te weinig ruwvoer zorgt voor maagzweren en een slechte opname van de supplementen.
• Wisselen van voer zonder overgang. Geef een paard minimaal 7 dagen de tijd om te wennen.

Stap 2: Bepaal het gewicht en de trainingsintensiteit

Je kunt geen dosering berekenen als je het gewicht niet kent. Een 500 kg paard heeft meer nodig dan een 450 kg pony.

Gokken is geen optie. De makkelijkste manier is nog steeds de meetlint. Die meet je om de buik, net achter de schoft. Bij een volwassen KWPN ruinier van 1.70m zit je al snel op de 550-600 kg.

Trainingsintensiteit bepaalt de afbraak en opbouw van spieren. Een paard dat 3x per week in de bak staat en 1x in het weekend op concours, heeft een andere behoefte dan een paard dat elke dag op het allerhoogste niveau loopt.

• Niveau 1 (Basis/Beweging): 3-4x per week werk, galop en draf op lage intensiteit.
• Niveau 2 (Middelmatig): 5x per week, regelmatig springen of intensieve dressuur (piaffe/passage oefeningen).
• Niveau 3 (Top sport): Dagelijks zwaar werk, meerdere keren per week op wedstrijd.

We delen het grofweg in: De inspanning zorgt voor micro-scheurtjes in de spieren.

Lysine en threonine helpen deze te herstellen en op te bouwen. Zeker bij jonge paarden in de opfok zijn deze bouwstenen essentieel; zonder herstelt het paard langzamer en bouwt het minder kracht op.

Veelgemaakte fouten in Stap 2

• Een paard van 400 kg de zelfde dosis geven als een paard van 600 kg. Dit leidt tot verspilling of een tekort.
• Intensiteit overschatten. Een ritje door het bos is geen 'topsport'. Zorg dat je realistisch bent over de daadwerkelijke trainingsbelasting.
• Vergeten dat leeftijd meespeelt. Een oudere paard heeft vaak meer moeite met spieropbouw en heeft dus net iets meer ondersteuning nodig.

Stap 3: De juiste dosering lysine en threonine

Hier komt de echte knoop doorhakken. Lysine is het meest beperkende aminozuur bij paarden.

Dat betekent dat als er te weinig lysine is, de aanmaak van spiereiwit stopt. Dit verklaart waarom aminozuren belangrijker zijn dan alleen het totale eiwitgehalte.

• Lysine: 20 tot 25 gram per dag.
• Threonine: 10 tot 12 gram per dag.

Threonine is de nummer twee en is essentieel voor de opname van lysine. Ze werken samen. Voor een gemiddeld paard (500 kg) die fanatiek dressuur loopt (Niveau 2/3), zijn deze hoeveelheden een goede leidraad: De verhouding is belangrijk. Een vuistregel is ongeveer 2:1 (Lysine : Threonine).

Als je een product koopt, kijk dan of deze verhouding al in het product zit. Veel topmerken zoals Pavo of HorseTech hebben 'Compleet' mengsels.

Bij Pavo TopSport zit ongeveer 12g lysine per 100g voer. Je moet dan vaak nog bijdoseren. Als je losse poeders koopt (bijvoorbeeld bij Divoza of via internet), let dan op de zuiverheid. Goede kwaliteit lysine kost ongeveer €0,30 - €0,50 per gram.

Reken even mee: 25 gram lysine kost je dus ongeveer €7,50 tot €12,50 per dag.

Is dat duur? Ja. Maar als je paard daardoor 5% meer spiermassa opbouwt en minder blessures heeft, verdien je dat dubbel en dwars terug in de sport en de gezondheid.

Veelgemaakte fouten in Stap 3

• Doseren op het oog. 'Een schepje' is vaak maar de helft van wat nodig is. Weeg het af!
• Te veel geven in een keer. De opname in de dunne darm is beperkt. Splits de dosis. Geef 's ochtends en 's avonds.
• Vergeten dat synthetische aminozuren vaak snel worden afgebroken in de maag. Gebruik een product met een coating of geef het direct bij het voer, zodat het snel de maag passeert.

Stap 4: Timing en toediening

Wanneer geef je het? De spieropbouw vindt vooral 's nachts plaats tijdens de rust.

Echter, de bouwstenen moeten wel op het moment van de maaltijd beschikbaar zijn. De beste manier is om de supplementen te mengen met het krachtvoer vlak voor het voeren.

Als je met een emmer werkt: meng de poeders door de brokken of muesli. Doe er een scheutje water of olie overheen (bijvoorbeeld lijnzaadolie, goed voor €3,- per liter) zodat het poeder plakt en niet in de stalbak belandt. Een andere veelgehoorde tip is het geven van een 'late night snack'. Zo kun je ook biergist voor een gezonde hoornkwaliteit toevoegen aan een kleine portie krachtvoer net voor het uitstappen of voor het slapen gaan.

Dit zorgt dat de aminozuren beschikbaar zijn tijdens de nachtelijke rustfase. Houd een schema aan. Paarden zijn gewoontedieren.

Als je het altijd rond 08:00 en 18:00 geeft, went de spijsvertering daaraan en wordt de opname efficiënter.

Veelgemaakte fouten in Stap 4

• De supplementen door het hooi mengen. Dit werkt niet. Het poeder valt op de bodem of waait weg. Meng het altijd door het krachtvoer of een kleine hoeveelheid vochtig ruwvoer (hooi korrels).
• Vergeten dat stress de opname vermindert. Zorg dat het paard rustig eet. Als het paard gestrest is door bijvoorbeeld weinig ruwvoer of sociale druk, worden de aminozuren minder goed opgenomen.
• Direct stoppen met geven. Spieropbouw duurt weken. Geef het supplement minimaal 6 tot 8 weken voordat je resultaat verwacht.

Stap 5: Monitoren en bijstellen

Hoe weet je of het werkt? Je bent geen paardenarts, maar je ogen en handen zijn je beste meetinstrumenten.

Checklist voor resultaat: Als je na 4 weken geen verschil ziet, check dan Stap 1 en Stap 2.

• Spierdefinitie: Kijk naar de hoek van de schouder en de bovenlijn. Wordt die scherper? Zitten er 'blokjes' op de bovenbuik?
• Vacht: Glanst de vacht meer? Een gezonde spieropbouw gaat vaak samen met een glanzende vacht.
• Energie: Is het paard scherper in de training? Een tekort aan aminozuren maakt een paard vaak lusteloos.
• Gewicht: Blijft het gewicht stabiel of komt het aan zonder dat je volume hoeft te geven?

Waarschijnlijk zit de fout in de basisvoeding (te weinig eiwit) of de dosering. Verhoog de lysine met 5 gram en kijk nogmaals 2 weken.

Veelgemaakte fouten in Stap 5

• Te snel willen zien. Spierweefsel groeit traag. Wees geduldig.
• Alles tegelijk veranderen. Verander alleen de dosering van lysine/threonine, niet ook meteen het hoefsmid of de training.
• Stoppen zodra het resultaat er is. Spieronderhoud gaat door. Zodra je stopt, verdwijnt het effect binnen een paar weken.

Verificatie-Checklist
Voordat je begint, loop deze punten na:
1. Weeg je paard correct (meetlint).
2. Analyseer je huidige krachtvoer (eiwit % en merk).
3. Bepaal de trainingsintensiteit (Niveau 1, 2 of 3).
4. Bereken de benodigde hoeveelheid (25g lysine / 12g threonine voor een 500kg paard op niveau 3).
5. Zorg dat je ruwvoer op orde is (minimaal 1.5% van het lichaamsgewicht).
6. Schaf kwalitatief goede supplementen aan (let op zuiverheid en prijs per gram).
7. Splits de dosis (ochtend/avond).
8. Meng het goed door het voer (niet door het hooi!).
9. Monitor 6 weken lang (spieren, vacht, energie).
10. Pas de dosering indien nodig na 4 weken bij.