Hoeveel hooi verbruikt een gemiddeld paard bij onbeperkte ruwvoeropname

Stel je voor: je staat in de stal, je paard staat tevreden te kauwen en de hooibaal is bijna leeg. Weer. Hoeveel gaat er nou eigenlijk door zo’n gemiddeld paard heen als hij mag eten zoveel hij wil? Je wilt je paard gezond houden, je budget bewaken en vooral geen berg hooi in de wei laten verrotten.

Dit is de realiteit van elke dag, of je nu een dressuurpaard op stal hebt staan of een recreatiepaard in de wei.

Onbeperkte ruwvoeropname is het ideaal. Het is hoe paarden in de wei leven: kleine beetjes, de hele dag door.

Maar wat betekent dat in kilo’s, in zakken en in euro’s? Wij duiken in de cijfers, zonder ingewikkelde theorie. Gewoon rekenen met de praktijk van alledag.

Wat heb je nodig voordat je gaat tellen?

Voordat je de weegschaal pakt, zorg je dat je de juiste tools en kennis bij de hand hebt. Je wilt geen gokjes werpen, maar meten is weten. Een paar simpele dingen maken het leven een stuk makkelijker.

• Een goede weegschaal: Een simpele personenweegschaal werkt, maar een digitale kofferweegschaal (tot 50 kg) is veel nauwkeuriger voor losse hoeveelheden. Voor de balen zelf: een grove weegschaal of check de sticker op de baal.
• De hooibaal: Meestal een big bag (± 200 kg) of een persbaal (rond of vierkant, 15-20 kg). Weet wat je koopt. Vraag bij je leverancier (bijv. Van der Stal of een lokale handelaar) altijd naar het werkelijke gewicht, want dat kan verschillen.
• Een emmer of emmers: Gebruik een vaste emmer (10 liter) om te meten. Giet er eens water in om te controleren of het echt 10 liter is. We hebben het over gewicht, maar een emmer is een handige maatstaf.
• Een schone schuur: Je wilt je paard wegen? Als je weet dat je paard 550 kg weegt (bij benadering), heb je een basis. Gebruik een simpele vee- of paardenweegschaal als je echt precisie wilt.
• Pen en papier (of je telefoon): Schrijf het op. De eerste week tel je elke dag. Daarna weet je het wel.

Stap 1: Bepaal het soort hooi en het gewicht

Niet alle hooi is hetzelfde. Een lichte, luchtige baal met veel stengels is niet hetzelfde als een zware, donkere baal krachtig hooi.

Het gewicht per baal is je startpunt. Ga uit van een gemiddelde persbaal van 18 tot 20 kilo.

Een big bag van 200 kg is een stuk makkelijker tellen. De kwaliteit bepaalt hoeveel je paard ervan eet. Hooi met veel blad is zwaarder en voedzamer dan hooi dat vooral uit stengels bestaat. Voor een gemiddeld paard (450-600 kg) rekenen we met standaard paardenhooi.

Dit is vaak te koop bij elke paardenspecialist, zoals Epplejeck of Horse and Rider, voor ongeveer €4,50 tot €6,00 per baal van 20 kg.

De rekensom voor beginners

Veelgemaakte fout: Je gaat uit van het totaalgewicht van de baal, maar je vergeet dat er altijd verlies is (stof, smerigheid, uitgedroogde stukken). Reken met 95% van het gewicht dat op de baal staat. Een paard dat onbeperkt mag eten, eet ongeveer 2% tot 2,5% van zijn lichaamsgewicht aan ruwvoer per dag.

Een gemiddeld rijpaard van 550 kg eet dus: Rond dit af naar 14 kg per dag. In zakken: 14 kg is ongeveer 0,7 tot 0,8 van een gemiddelde persbaal per dag. In een week?

550 kg x 2,5% = 13,75 kg hooi per dag.

14 kg x 7 = 98 kg. Bijna 100 kg per week.

Een big bag van 200 kg is dus ongeveer 2 weken eten voor één paard.

Stap 2: De werkelijke opname meten (de emmer-methode)

Theorie is leuk, maar nu de praktijk. De emmer-methode is de meest betrouwbare manier zonder dure weegschaal.

Vul je emmer (10 liter) met hooi. Druk het niet aan, maar vul het zoals je het normaal ook in de bak doet. Weeg dit.

Meestal weegt 10 liter los hooi ongeveer 1,5 tot 2 kg. Dit hangt enorm af van de kwaliteit. Stel: je emmer weegt 1,8 kg. Je paard eet 14 kg per dag.

Deel 14 door 1,8. Dat is ongeveer 7,7 emmers per dag.

Dit klinkt als veel, en dat is het ook. Je paard staat de hele dag te kauwen. Als je paard sneller eet, kan het zijn dat je hooi lichter is (minder blad).

Pas je telling aan. De volgende stap is het bijhouden.

Zet ’s ochtends 3 volle emmers neer. Kijk hoeveel er ’s avonds over is.

Tel de lege emmers. De volgende dag vul je weer aan tot het gemiddelde van 14 kg uitkomt. Binnen een week heb je je ritme te pakken.

Veelgemaakte fout: Te weinig voer geven uit angst voor koliek of te veel eten. Blijf bij het percentage (2-2,5%).

Voel aan de ribben van je paard. Zie je ribben? Meer hooi.

Zie je ze niet? Misschien minder, tenzij je paard net hersteld is van ziekte.

Stap 3: Rekenen met de balen en je budget

Je weet nu hoeveel kilo’s per dag. Nu rekenen we uit wat dit betekent voor je aankopen.

Ga je voor big bags of losse persbalen? Big bags van 200 kg zijn vaak voordeliger en makkelijker op te slaan. Losse persbalen (18 kg) zijn makkelijker te hanteren als je weinig opslagruimte hebt.

• Verbruik per dag: 14 kg
• Verbruik per maand: 14 kg x 30 = 420 kg
• Aantal big bags: 420 / 200 = 2,1 big bag per maand.
• Kosten: Een big bag kost vaak tussen de €90 en €120. Reken op €220 tot €250 per maand.

Voorbeeldrekening voor 1 paard (550 kg) voor 1 maand: Let op: In de winter, als de paarden buiten staan, verbruiken ze vaak meer.

Ze verbranden energie om warm te blijven. In de zomer, als ze veel op de wei staan, gaat er minder hooi doorheen (misschien 10-12 kg). Pas je inkoop dus per seizoen aan.

Veelgemaakte fout: Een big bag kopen en deze maandenlang laten staan. Hooi kan schimmelen als het vochtig wordt.

Koop wat je binnen een maand of twee opmaakt. Bewaar het droog en goed geventileerd.

Stap 4: De invloed van het weer en het paard

Je paard is geen machine. Bij vrieskou gaat de kachel harder aan.

Een paard kan dan zomaar 20% meer eten. Zorg dat je buffer hebt. Een koude windvlaag door de stal? Goed stalmanagement helpt om stalondeugden zoals kribbebijten te voorkomen.

De paarden eten meer om de spieren warm te houden. Let ook op de stalhygiëne en de impact van verschillende soorten strooisel op de hoeven. Zorg dat je hooi droog is, want nat hooi is minder smakelijk en kan schimmels bevatten.

Heb je een merrie die drachtig is of een paard dat zwaar werk doet (dressuur op Z-niveau)? Die hebben meer nodig. Ga dan uit van 3% lichaamsgewicht. Een paard van 600 kg met zware training eet dan 18 kg hooi per dag.

Dat is een extra big bag per maand. En vergeet de mest niet.

Als je paard te weinig ruwvoer krijgt, wordt de mest hard (koliekgevaar). Is de mest te nat? Misschien is het hooi te rijk of eet je paard te snel. Vergeet ook niet dat de conditie van de stalbodem meespeelt; de mesthoop is immers de graadmeter voor hoeveel hooi er daadwerkelijk verwerkt wordt.

Stap 5: Controlelijst (Checklist)

Om zeker te weten dat je op de goede weg bent, loop je deze punten na. Doe dit eens per week, dan weet je zeker dat je paard niets te kort komt en jij geen geld weggooit. Met deze stappen weet je precies hoeveel hooi je paard verbruikt.

• Gewogen? Weet je zeker dat 1 emmer hooi bij jou 1,8 kg weegt? Weeg het nog een keer.
• Gezondheid? Voel de rug, de ribben en de kont van je paard. Lijkt het paard op gewicht te blijven?
• Mest? Is de mest vormbaar en niet te hard/te zacht?
• Voorraad? Is er genoeg hooi in de schuur voor minimaal 2 weken?
• Prijs? Betaal je meer dan €130 voor een big bag van 200 kg? Misschien kun je overstappen op een andere leverancier of bulk inkopen.

Je hoeft nooit meer te gokken. Je paard is blij, jij bent blij en je portemonnee is blij.

Want voorspelbaarheid is in de paardenwereld het allergrootste goed.