Hoeveel gram vulling heeft mijn paard nodig? De dekenwijzer voor temperaturen onder nul

Stel je voor: het vriest pijpenstelen, je paard staat buiten en je vraagt je af of die oude deken nog wel genoeg is. Hoeveel gram vulling heeft je paard nou echt nodig bij temperaturen onder nul?

Het antwoord hangt af van ras, vacht, werk en temperatuur. In dit stappenplan help ik je om zonder stress de juiste keuze te maken.

Wat je nodig hebt voordat je begint

Je hebt een weegschaal nodig om het gewicht van je deken te controleren. Een goede digitale weegschaal voor paardendekens kost tussen de €25 en €50.

Je hebt ook een thermometer nodig om de buitentemperatuur te meten, bijvoorbeeld een weerstation met buitensensor van €20 tot €40.

Een meetlint is handig voor de dekenmaat, maar je kunt ook een oude deken als referentie gebruiken. Zorg dat je de conditie van je paard inschat: een volwassen KWPN-er met een dikke wintercoat heeft minder vulling nodig dan een geschoren Arabier. Ken je paard: ras, leeftijd, vachtconditie en hoeveel uur buiten staat.

Verzamel de dekenlabels of de aankoopbon, want daarop staat de gramvulling. Check ook of je deken waterdicht is, want natte kou vraagt om een andere keuze. Verder heb je een stabiele ondergrond nodig om veilig te meten en te passen. Een emmer water en een spons helpen om te testen of de deken waterdicht is.

Trek handschoenen aan als je buiten staat te meten, want koude vingers maken het werk lastig.

Zet je telefoon op stil, zodat je ongestoord kunt focussen.

Stap 1: Bepaal de buitentemperatuur en de gevoelstemperatuur

Meet de daadwerkelijke temperatuur met een thermometer of weerstation. Bij wind en regen voelt het kouder aan, dus check de gevoelstemperatuur.

Een windkracht 5 bij 0°C voelt aan als -5°C. Bij vorst zonder wind is de gevoelstemperatuur gelijk aan de werkelijke temperatuur.

Gebruik een simpel schema voor de gevoelstemperatuur: bij 0°C en windkracht 4 voelt het ongeveer -4°C. Bij -5°C en regen voelt het aan als -10°C. Houd rekening met vochtigheid: een natte vacht koelt sneller af. Pas je dekenkeuze aan op de gevoelstemperatuur, niet alleen op de thermometer.

Veelgemaakte fout: vergeten dat je paard buiten staat en dat de wind via de staldeuren waait.

Controleer de windrichting en de ligging van de wei. Een paard dat in de schaduw staat, voelt het sneller koud aan. Zet je weersapp aan en check elke ochtend de voorspelling.

Stap 2: Ken je paard: vacht, ras en conditie

Inspecteer de vacht: dik, wollig of geschoren? Een paard met een dikke wintercoat heeft minder vulling nodig dan een geschoren paard.

Bij een geschoren paard is 200 gram vulling vaak al voldoende bij 0°C. Bij een paard met een volle vacht kun je soms met 100 gram vulling toe bij lichte vorst.

Ras speelt een rol: een Shetlander heeft van nature een dikkere vacht dan een KWPN-er. Een Arabier is licht gebouwd en kan sneller kou vatten. Een Tinker heeft een sterke vacht en kan vaardig met minder vulling. Pas je keuze aan op het ras en de bouw van je paard.

Check de conditie: een mager paard verliest snel warmte. Een paard op ideal weight houdt warmte beter vast.

Gebruik je handen om de ribben en de kont te voelen: voelt het vlezig aan of uitgesproken mager? Bij een mager paard kies je een deken met extra vulling of een extra onderdeken. Veelgemaakte fout: een deken te zwaar kiezen voor een paard met een volle vacht.

Dit leidt tot oververhitting en transpiratie. Liever lichter starten en bijstellen dan te zwaar. Een te warm paard krijgt makkelijk jeuk en schuurplekken.

Stap 3: Kies de gramvulling op basis van temperatuur

Houd een vuistregel aan: bij 0°C tot -5°C kies je 100 gram vulling voor paarden met een volle vacht. Bij geschoren paarden of lichte rassen kies je 200 gram vulling, zoals de WeatherBeeta ComFiTec voor maximale warmte.

Bij -5°C tot -10°C ga je naar 200-300 gram vulling, afhankelijk van vacht en conditie.

Bij extreme vorst onder -10°C kies je 300-400 gram of een onderdeken plus een regendeken. Gebruik de dekenwijzer: een deken van 100 gram is geschikt voor milde vorst en paarden met vacht. Een deken van 200 gram is een allrounder voor de meeste Nederlandse winters.

Een deken van 300 gram is voor koude, wind en geschoren paarden. Een deken van 400 gram is voor extreme kou en paarden die snel kou vatten.

Let op: de dekenwijzer is een leidraad, geen wet. Bekijk de temperatuurrichtlijnen voor paardendekens en controleer elke dag of je paard het goed heeft. Voel achter de oren en op de schoft: als het warm en vochtig aanvoelt, is de deken te zwaar. Voel je koude plekken, dan is de vulling onvoldoende.

Veelgemaakte fout: kiezen op basis van een getal zonder rekening te houden met wind en regen.

Een 200-gram deken bij natte kou is niet genoeg, kies dan een waterdichte buitenlaag. Een 300-gram deken bij droge vorst kan te warm zijn. Pas je keuze aan op het weerbeeld.

Stap 4: Pas de deken en check het gewicht

Leg de deken op je paard en controleer de sluiting bij de schoft. De deken moet goed aansluiten zonder te knellen.

Gebruik een meetlint of de oude deken als referentie voor de maat.

Een gemiddelde KWPN-er heeft maat 165 cm, een pony maat 125 cm. Check het gewicht van de deken met een weegschaal. Een 100-gram deken weegt ongeveer 1,5 kg, een 200-gram deken ongeveer 2 kg, een 300-gram deken ongeveer 2,5 kg.

Een 400-gram deken weegt ongeveer 3 kg. Houd rekening met het gewicht van de buitenstof, want die telt ook mee. Loop een rondje met je paard en kijk of de deken blijft zitten. Check of er wrijving ontstaat op de schouders en de schoft.

Gebruik een onderdeken als de deken schuurt of als je extra warmte nodig hebt.

Een onderdeken van 100 gram kost tussen de €20 en €40. Veelgemaakte fout: te strak sluiten waardoor de ademhaling beperkt wordt.

Laat altijd twee vingers breedte ruimte bij de borst. Vergeet niet de staartflap te controleren: die moet vrij bewegen. Zorg dat de deken niet knelt bij de buik en de kont.

Stap 5: Monitor en pas aan

Check je paard twee keer per dag: ochtend en avond. Voel achter de oren, op de schoft en op de ribben.

Voel je warmte en vocht, dan is de deken te zwaar. Voel je koude plekken, dan is de deken te licht. Pas de deken aan als het weer verandert.

Bij opklaringen en zon kan het warmer aanvoelen, kies dan een lichtere deken of doe de deken even uit.

Bij windstoten en regen voeg je een waterdichte laag toe. Gebruik een regendeken van €60 tot €120 als je paard buiten staat. Houd een logboek bij: datum, temperatuur, dekensoort en reactie van je paard.

Zo bouw je een eigen dekenwijzer op voor jouw paard. Noteer ook de merken die je gebruikt, zoals Bucas, Rambo of Eskadron.

Die helpen je bij volgende winters. Veelgemaakte fout: vergeten dat geschoren paarden sneller afkoelen.

Plan de afscheerdag slim: niet net voor een koudegolf. Bij twijfel kies je een lichtere deken en voeg je een onderdeken toe. Zo voorkom je oververhitting en koude tegelijk.

Stap 6: Voeding en stalling bij kou

Kou verhoogt de energiebehoefte. Geef je paard extra ruwvoer bij temperaturen onder nul en let bij stalling extra op de hoefverzorging op stro.

Een paard van 500 kg heeft bij vorst ongeveer 1,5 tot 2 kg extra hooi per dag. Voer kleinere porties vaker, dat stimuleert de warmteproductie. Check de wateropname: koud water schrikt paarden af. Zorg voor lauw water of een waterbak die niet bevriest.

Een drinkautomaat van €200 tot €400 voorkomt bevriezing. Een emmer warm water bijvoegen helpt om de opname te stimuleren.

Bij stalling buiten: zorg voor een windvrije plek en voldoende strooisel. Een diepe stal met 20 cm strooisel kost ongeveer €3 tot €5 per baal.

Bij weidegang check je de bodem: vorst geeft harde grond, let op blessures. Gebruik anti-slip op de paden. Veelgemaakte fout: te veel krachtvoer geven zonder ruwvoer.

Dat leidt tot maagzweren en koliek. Houd vast aan 1,5 tot 2% ruwvoer van het lichaamsgewicht. Voeg een liksteen toe voor mineralen, bijvoorbeeld een Equi-Lix van €15 tot €25.

Verificatie-checklist

• Temperatuur en gevoelstemperatuur gemeten en genoteerd.
• Vachtconditie en ras van je paard geïnspecteerd.
• Gramvulling gekozen op basis van schema en weersbeeld.
• De deken gepast, gewicht gecheckt en sluiting gecontroleerd.
• Paard gemonitord op warmte en koude plekken.
• Voeding aangepast: extra ruwvoer en wateropname gecheckt.
• Stalling of weide veilig en windvrij gemaakt.
• Logboek bijgehouden voor volgende koude dagen.

Tip: begin lichter en pas aan. Een paard dat zich prettig voelt, presteert beter en blijft gezond.

Met deze stappen weet je precies hoeveel gram vulling je paard nodig heeft bij temperaturen onder nul. Je paard voelt zich comfortabel, jij voelt je zelfverzekerd en de winter wordt een stuk makkelijker.