Hoe verzorg je een paard met staart- en maneneczeem in het najaar

Staart- en maneneczeem is een eeuwig gezeur in de herfst. Je paard krabt zich kapot, de staart wordt kaal en die manen zien er niet uit.

Als dressuurruiter of fokker wil je gewoon een paard dat er tiptop uitziet en comfortabel beweegt. Wij gaan het vandaag fixen. Geen geneuzel, maar een concrete aanpak die je direct kunt toepassen in de stal. Zorg dat je pen en papier bij de hand hebt, want we gaan aan de slag.

Wat je nodig hebt voor de aanpak

Voordat je begint, zorg je dat je materiaal op orde is. Je wilt niet halverwege moeten zoeken.

Pak een emmer, lauwwarm water, een milde paardenshampoo (bijvoorbeeld van HorseFlex of NAF), een zachte borstel en een schone handdoek.

Daarnaast heb je een eczeemdekentje nodig, bijvoorbeeld van Kentucky of Eskadron, in maat Full (165 cm) voor een gemiddeld paard, en een goed eczeem-spray of -crème. Denk aan NAF Manes & Tails of EquiMane, prijs rond de €15-€25. Vergeet niet handschoenen, want je wilt je handen niet steeds wassen met zeep.

Check of je paard voldoende vitamine E en selenium binnenkrijgt, want dat helpt bij de huidconditie. Een supplement zoals HorseFlex Vitamine E & Selenium kost ongeveer €20 per maand. Zorg dat je stalling op orde is: een droge stal met voldoende ventilatie, maar zonder tocht. Als je paard op een wei staat, controleer dan de waterbak en de kwaliteit van het gras. In de herfst kan vochtig gras de klachten verergeren.

Stap 1: Inspecteer en schoonmaken

Begin met een grondige inspectie van staart en manen. Pak de staart voorzichtig vast en kijk naar de huid onder de haren.

Zoek naar korstjes, roodheid of kale plekken. Bij manen kijk je tussen de haren naar de huid.

1. Zet je paard vast op een veilige plek, bijvoorbeeld in de stal of op de poetsplaats. Gebruik een halster van bijvoorbeeld HKM of Eskadron, maat Full, en zorg dat het niet te strak zit.
2. Maak een emmer lauwwarm water (ongeveer 30°C) en los een kleine hoeveelheid milde paardenshampoo op. Gebruik 1 dopje shampoo per 5 liter water.
3. Week een zachte borstel in het water en borstel voorzichtig de staart en manen. Doe dit 5-10 minuten per zone, afhankelijk van de mate van vuil.

Gebruik een zachte borstel om losse haren en vuil te verwijderen. Doe dit rustig, zonder te trekken, want je paard is al gevoelig. Veelgemaakte fout: te hard borstelen of te warm water gebruiken.

Dit irriteert de huid extra. Een doffe vacht of gevoelige huid kan bovendien wijzen op een tekort aan koper en zink. Check ook of je paard niet schrikt van het water; sommige paarden zijn gevoelig voor geluid van de kraan.

Stap 2: Reinigen en verzachten

Nu de huid schoon is, ga je verder met verzachten. Spoel de staart en manen goed af met lauw water.

Gebruik een sproeifles of een gieter zonder te spuiten, want harde stralen kunnen pijn doen. Dep daarna voorzichtig droog met een schone handdoek. Laat de huid niet nat liggen, want vocht verergert de eczeem.

1. Spuit of smeer een eczeem-spray of -crème op de aangetaste delen. Bijvoorbeeld NAF Manes & Tails Spray, 2-3 keer per dag aanbrengen, 1-2 pompjes per plek.
2. Masseer zachtjes in met je vingers, zonder te wrijven. Doe dit 2-3 minuten per zone.
3. Laat het product intrekken; trek daarna het eczeemdekentje aan. Kies een dekentje van minimaal 100 grams vulling, maat Full, prijs rond €80-€120.

Veelgemaakte fout: te veel product gebruiken. Dit maakt de huid plakkerig en trekt vuil aan.

Gebruik altijd de aanbevolen hoeveelheid op de verpakking.

Stap 3: Beschermen en voeden

Na het aanbrengen van de crème of spray, is het tijd om je paard te beschermen tegen krabben en insecten. Het eczeemdekentje is hier essentieel.

1. Controleer het dekentje dagelijks op schuurplekken. Bij irritatie, wissel dan naar een ander merk of een andere maat.
2. Voer je paard een supplement met vitamine E en selenium, zoals hierboven genoemd. Geef 30 ml per dag, verdeeld over de maaltijden.
3. Zorg dat je paard voldoende beweging krijgt, maar vermijd natte weilanden. Een droge paddock of stal is beter in de herfst.

Zorg dat het goed past: controleer of de sluiting bij de borst stevig is en dat de staartflap de staart volledig bedekt.

Als je paard een staart heeft die tot de knieën reikt, kies dan een dekentje met een extra lange staartflap. Veelgemaakte fout: het dekentje niet dagelijks controleren. Een slecht passend dekentje kan schuren en de eczeem verergeren. Check ook of je paard niet gaat zweten onder het dekentje en lees onze tips over hoe verzorg je de staart voor een optimale conditie; kies altijd voor een ademend materiaal.

Stap 4: Onderhoud en monitoring

Eczeem is een chronisch probleem, dus onderhoud is key. Herhaal de reiniging en het aanbrengen van het product 2-3 keer per week, afhankelijk van de ernst.

1. Meet de temperatuur van je paard dagelijks met een paardenthermometer (prijs rond €15). Normale temperatuur: 37,5-38,5°C.
2. Check de staart en manen elke dag op nieuwe plekken. Neem foto's met je telefoon om veranderingen bij te houden.
3. Als de klachten niet verbeteren na 2 weken, overleg dan met een dierenarts. Soms is een medicijn zoals corticosteroïden nodig, maar dat is alleen op voorschrift.

In de herfst kan het kouder worden, dus zorg dat je paard niet te warm onder het dekentje ligt.

Gebruik een lichter dekentje als het overdag warmer is. Veelgmaakte fout: te snel stoppen met behandelen. Eczeem verdwijnt niet in een dag; wees geduldig en consistent.

Verificatie-checklist

Gebruik deze checklist om te controleren of je alles goed doet. Vink elk punt af na voltooiing.

• Is de stal droog en goed geventileerd? Controleer vochtigheid met een hygrometer (prijs €10-€20).
• Heb je het eczeemdekentje goed passend gemaakt? Staartflap moet de staart volledig bedekken.
• Geef je dagelijks 30 ml vitamine E & selenium supplement?
• Breng je de eczeem-spray of -crème 2-3 keer per week aan?
• Check je elke dag op nieuwe plekken of irritatie?
• Is je paard comfortabel en niet aan het krabben? Zo niet, pas de behandeling aan.

Als je alle punten kunt afvinken, ben je goed op weg. Onthoud: geduld en consistentie zijn je beste vrienden.

Je paard verdient de beste zorg, zeker als hij veel tijd in een stoffige stal doorbrengt. Ga ermee aan de slag en geniet van een gezonde staart en manen!