Hoe houd je je paard koel tijdens wedstrijden bij temperaturen boven de 30 graden

A
Annemiek van Dijk
Ruiter & Paardenverzorgingsspecialist
Wedstrijden, Sport & Evenementen · 2026-02-15 · 6 min leestijd

Een wedstrijddag die begint met 30 graden op de thermometer en zweet dat al in je ogen loopt voordat je überhaupt op het paard zit. Je paard staat al te dampen als een locomotief.

Dit is het moment waarop je voorbereiding het verschil maakt tussen een prachtige proef en een paard dat oververhit raakt. Je wilt je maatje comfortabel houden en prestaties uitlokken, niet het gevaar opzoeken. Laten we direct aan de slag gaan met een plan van aanpak.

Wat je nodig hebt: je koel-arsenaal

Voordat je de trailer oprijdt, moet je koelkist gevuld zijn. Dit is niet het moment voor improvisatie. Zorg dat je de volgende spullen bij de hand hebt, zodat je elke stap direct kunt uitvoeren.

Stap 1: De hittecheck en acclimatiseren

Je rijdt de parkeerplaats op en het is bloedheet. De eerste fout die ruiters maken is direct naar de ring lopen. Stop. Eerst even wennen.

Je paard komt uit een stallingsomgeving die waarschijnlijk koeler is. De overgang is groot. Veelgemaakte fout: Direct na aankomst je paard in de zon zetten en meteen zadelen.

  1. Meet de temperatuur van je paard: Voordat je begint, meet je de rectale temperatuur. Een normale temperatuur ligt tussen de 37.5 en 38.5 graden Celsius. Zit je boven de 39 graden? Bel je dierenarts of overweeg niet te starten. Noteer dit getal, want je wilt zien of je koelmethoden aanslaan.
  2. Zoek de schaduw op: Parkeer je trailer of zet je paard in de schaduw van een boom of gebouw. Geen schaduw? Zet een zonnescherm op of maak een schaduwdoek vast. Dit is cruciaal voor de start.
  3. Acclimatiseren (15 minuten): Laat je paard 10 tot 15 minuten rustig staan, aan het halster, zonder deken. Geef hem een klein beetje water (ongeveer 1 liter) om te drinken. Laat hem wennen aan de hitte voordat je begint met zadelen.

Je paard heeft zuurstof nodig om af te koelen, maar door de stress en hitte gaat hij sneller ademen.

Rustig aan doen is de sleutel.

Stap 2: De juiste vochtbalans (drinken en zouten)

Drinken is het allerbelangrijkste. Een paard dat uitgedroogd raakt, presteert niet en kan ziek worden.

  1. Water aanbieden: Bied je paard om de 20 minuten een slok water aan. Geef hem maximaal 2 liter per keer om te drinken. Wacht 10 minuten en bied opnieuw aan. Te veel in één keer geeft koliekgevaar.
  2. Elektrolyten: Geef een schepje electrolyten poeder (ongeveer 30 gram) over het voer of meng het met water tot een papje. Doe dit het beste 2 uur voor de warming-up. Je kunt ook een electrolyten tube geven, zoals die van Equiline of Pavo.
  3. Sproeien met lauw water: Giet een kan lauw water over de nek en de rug van je paard. Dit helpt de huid afkoelen door verdamping. Doe dit niet met ijskoud water, dat zorgt ervoor dat de poriën sluiten en de warmte blijft vastzitten.

Je paard verliest niet alleen water, maar ook zouten (elektrolyten). Als je alleen water geeft, spoel je de zouten nog verder weg. Tip: Zorg dat je paard al gewend is aan electrolyten. Dwing hem niet op een wedstrijddag voor het eerst iets vies te eten. Oefen dit thuis, zodat je weet wat te doen bij onverwachte problemen.

Stap 3: De warming-up met beleid

De warming-up is nodig, maar bij 30+ graden is het een delicate balans. Je wilt de spieren warm maken, maar de kern temperatuur van het paard niet te ver op laten lopen.

  1. Korter stappen (5-7 minuten): Begin met 5 tot 7 minuten actief stappen. Geen draf of galop. Laat het paard zijn hoofd laag houden, zodat de luchtwegen beter werken.
  2. Rekken en strekken: Wissel links en rechts af en laat je paard goed voorwaarts beneden stappen. Dit opent de longen.
  3. Draf en galop (max 5 minuten): Beperk de hogere gangen. Doe een paar korte sprints in draf en galop om de spieren wakker te maken, maar ga niet eindeloos draven. Tussen elke sprint door laat je het paard weer even bijkomen in stap.
  4. Tussen de stappen door koelen: Tijdens de warming-up is het toegestaan om even langs de kant te stoppen. Spuit een beetje water over de nek en de benen. Bied een slok water aan.

De gebruikelijke 20 minuten lange stap mag best wat korter. Veelgemaakte fout: Doorgaan met de warming-up alsof het 15 graden is. Je paard zet al energie om in warmte.

Extra beweging = extra warmte. Je wilt de warming-up afronden net voordat je paard begint te dampen.

Stap 4: De cooling down (direct na de proef)

Je paard heeft zojuist een topprestatie geleverd in de hitte. De hitte ontwikkeling stopt niet direct na de proef. Integendeel, zeker als je paard buiten staat onder een van de beste regendekens voor paarden.

  1. Direct water geven: Net als bij de warming-up: kleine beetjes water. Geef je paard nu de electrolyten die je hebt klaargezet.
  2. Het ijsbad voor de benen (10-15 minuten): Vul de emmer met koud water en gooi er een flinke lading ijsblokjes bij. Zet de emmer neer en zet de voorbenen van het paard erin. Doe dit maximaal 15 minuten. Als je paard het te koud vindt of onrustig wordt, haal je de benen er even uit en zet je ze er weer in. Herhaal dit. Dit verlaagt de pezen en gewrichten.
  3. De "Ice Jacket" (15 minuten): Neem een natte handdoek (niet ijskoud, maar koud lauw water) en leg deze op de rug en de kont. Leg er een droge handdoek overheen. Vouw een schildersdoek (plastic) eroverheen om het vocht vast te houden. Dit zorgt voor verdamping en koelt het grote spiermassa af. Vervang de doek elke 5 minuten door een nieuwe koude doek.
  4. Zweetmes: Gebruik een zweetmes om het zweet weg te halen van de huid. Dit voorkomt dat het paard weer opwarmt door het opgedroogde zweet.
  5. Check de temperatuur opnieuw: Meet na 20 minuten de temperatuur opnieuw. Is deze gedaald? Blijf koelen totdat de temperatuur onder de 39 graden is.

Je moet direct actie ondernemen zodra je uit de ring bent. Zet je paard niet direct vast, zeker niet als je te maken hebt met een weigerachtig paard in de trailer. Tip: Gebruik je de Ice-Vibe of andere koude bandages? Volg de instructies van de fabrikant, maar combineer dit met het nat houden van de vacht eromheen.

Stap 5: Herstel en rust

Nu het paard afgekoeld is, is het tijd voor herstel. Je paard heeft energie verloren en vocht. De hitte kan nog nawerken. Blijf alert.

Volgende stap
Bekijk alle artikelen over Wedstrijden, Sport & Evenementen
Ga naar overzicht →
A
Over Annemiek van Dijk

Annemiek is professioneel ruiter en paardenverzorgingsspecialist met 18 jaar ervaring. Ze heeft op meerdere maneges gewerkt en adviseert over voeding, training, uitrusting en stalling.