Hoe corrigeer je een paard dat de tong uit de mond steekt tijdens training

Een paard dat tijdens de training constant zijn tong uitsteekt, is iets waar veel ruiters mee worstelen.

Het ziet er niet alleen onhandig uit, maar het beïnvloedt ook de aanleuning en de kauwreflex. Je paard kan niet ontspannen als hij zijn tong niet normaal kan bewegen. Gelukkig is dit gedrag vaak makkelijk te veranderen met een goede aanpak en geduld.

Voordat je begint, moet je zorgen dat je de juiste spullen bij de hand hebt. Een goed bit is essentieel.

Kies voor een stang of een trens met een dikte van 14 tot 16 mm, afhankelijk van de grootte van de paardenmond.

Een te dun bit kan pijnlijk zijn en leiden tot extra tonguitsteken. Gebruik ook een hoofdstel van kwaliteit, zoals die van Eskadron of HKM, zodat het bit stabiel ligt. Verder heb je nodig: een longeerlijn (circa 8 meter), een longeerpad of singel, en eventueel een bitloos hoofdstel als overgangsmiddel. Een fles water en een emmer met wortels of brokken (zoals Pavo of Cavalor) staan klaar voor de beloning.

Stap 1: Controleer het bit en de pasvorm

Begin met het controleren van het bit. Een foutief bit is de meest voorkomende oorzaak van tongproblemen.

Neem de tijd om je paard rustig te laten kauwen op het bit zonder druk. Kijk of het bit niet te strak of te los zit; er moet ongeveer 1 tot 2 cm speling zijn bij de mondhoeken. Controleer of het bit niet te dik of te dun is.

Een te dik bit drukt op de tong en dwingt deze naar beneden of naar voren.

Een te dun bit kan insnijden en pijn veroorzaken. Test dit door het bit rustig in en uit de mond te halen en te kijken hoe je paard reageert. Als hij zijn tong direct uitsteekt, is het bit waarschijnlijk oncomfortabel.

Veelgemaakte fout: een bit te snel vervangen zonder de pasvorm te testen. Neem de tijd om verschillende maten te proberen, bijvoorbeeld via een proefservice van een ruitersportwinkel. Kosten voor een nieuw bit liggen tussen €40 en €120, afhankelijk van het materiaal.

Stap 2: Zorg voor ontspanning voor de training

Een gespannen paard steekt sneller de tong uit. Begin elke trainingssessie met 10 minuten longeren of losrijden in stap en draf.

Gebruik een longeerpad of singel die goed aansluit, zonder knelling. Laat je paard even wennen aan de omgeving en de materialen. Beloon je paard direct als hij ontspannen loopt.

Geef een wortel of een paar brokken Pavo SpeediBeet na 5 minuten correct stappen.

Dit bouwt een positief ritme op en kalmeert het paard. Vermijd druk op de teugels totdat je paard ontspannen is; dit bevordert de stabiliteit van de onafhankelijke zit. Druk voordat hij rustig is, verergert het tonggedrag. Veelgemaakte fout: te snel naar de oefeningen gaan.

Wacht altijd tot je paard zijn kaken ontspant en een kauwbeweging maakt. Dit duurt meestal 5 tot 10 minuten, afhankelijk van het temperament.

Stap 3: Oefen de basisaanleuning met korte teugels

Start met een lichte aanleuning zonder druk op de tong. Rijd in stap op een rechte lijn en houd de teugels kort maar soepel – ongeveer 30 cm speling van de mondschilden naar je hand.

Geef een lichte aanleuning en beloon direct als je paard zijn mond sluit en de tong binnenhoudt. Gebruik een "tong-oefening": laat je paard 3 seconden kauwen op het bit, dan geef je een lichte aanleuning en beloon je met een brokje.

Herhaal dit 10 keer per sessie. Dit leert je paard dat een gesloten mond beloond wordt. Oefen dit eerst in stap, dan in draf, en pas later in galop. Veelgemaakte fout: te hard trekken aan de teugels.

Dit veroorzaakt spanning en laat de tong juist naar buiten schieten. Houd je handen stabiel en laag, op borsthoogte, en vermijd rukken.

Als je paard de tong uitsteekt, ontspan dan direct de teugels en probeer opnieuw.

Stap 4: Integreer oefeningen die de tong stabiliseren

Voeg oefeningen toe die je paard dwingen om zijn tong te gebruiken voor kauwen en aanleuning.

Rijd een volte van 20 meter in stap en draf, waarbij je lichte druk geeft met je binnenbeen en een lichte aanleuning. Wissel elke 2 minuten van richting om spanning te voorkomen, zeker bij de training van een sensibel paard. Probeer de "tong-strekking": rijd een paar passen rechtuit, geef een lichte aanleuning en vraag je paard om zijn hoofd iets lager te laten zakken (ongeveer 5-10 cm).

Dit stimuleert het kauwen en houdt de tong binnen. Doe dit 5 keer per training, met 1 minuut rust ertussen.

Veelgemaakte fout: te veel oefeningen in één keer. Beperk je tot 2-3 herhalingen per oefening en bouw langzaam op.

Als je paard moe wordt, stop dan direct; vermoeidheid leidt tot tonguitsteken. Gebruik een timer om sessies op 20-30 minuten te houden.

Stap 5: Belonen en consistentie in de training

Beloning is de sleutel. Gebruik hoogwaardige paardensnacks zoals Pavo Treat&Care of Cavalor Strucomix, verkrijgbaar bij elke ruitersportwinkel voor €5-€10 per zak.

Geef een brokje elke keer dat je paard de tong binnenhoudt, maar nooit meer dan 10 brokjes per sessie om overgewicht te voorkomen. Wees consistent: oefen elke dag 15-20 minuten, maar niet langer dan 30 minuten. Herhaal dezelfde stappen zodat je paard leert wat er verwacht wordt.

Na 1-2 weken zie je verbetering; na 4-6 weken is het gedrag meestal verdwenen.

Houd een trainingsdagboek bij om voortgang te volgen. Veelgemaakte fout: inconsistent belonen. Als je soms beloont en soms niet, raakt je paard in de war. Plan je sessies voor de ochtend of avond, wanneer je paard rustiger is. Als je paard in de wei staat, zorg dan dat hij eerst even losloopt in de paddock voor de training.

Verificatie-checklist

• Bit en pasvorm: Is het bit 14-16 mm dik en goed gepast? Kosten: €40-€120.
• Ontspanning: Heeft je paard 10 minuten gelongeerd en kauwt hij normaal?
• Aanleuning: Houd je de teugels op 30 cm speling zonder trekken?
• Oefeningen: Heb je 2-3 herhalingen gedaan van voltes en tong-strekking?
• Beloning: Gebruik je 5-10 brokjes Pavo of Cavalor per sessie?
• Voortgang: Is de tong na 2 weken minder uitgestoken? Zo niet, raadpleeg een instructeur.

Met deze stappen kun je je paard helpen om zijn tong op de juiste manier te gebruiken. Het vraagt geduld, maar het resultaat is een ontspannen en beter aanleunend paard. Blijf oefenen, bekijk onze trainingstips voor paarden met een korte hals en geniet van de vooruitgang!