Himalayazout of normale liksteen: wat heeft je paard nodig

Een liksteen is voor je paard net zo essentieel als een goede bak water op stal. Toch sta je bij de paardenshop wel eens perplex: kies je voor die klassieke witte blok of die roze Himalayazout-variant?

Het voelt als een keuze tussen een simpele boterham en een artisanale croissant.

Beiden vullen, maar het gaat erom wat je paard nu écht nodig heeft. Paarden zijn gemaakt om te grazen en te bewegen. In de wei halen ze mineralen uit de bodem, maar in de paddock of op stal is dat niet altijd voldoende.

Ze zoat zelf naar wat ze missen. Een liksteen is hun noodvoorziening. Vooral in de dressuursport of bij intensieve training verliest een paard veel zout via het zweet. Een dressuurpaard dat elke dag aan de bak gaat, heeft meer zoutbehoeftes dan een pensionpaard dat de hele dag in de wei staat.

Zout is een elektrolyt, een soort batterijlading voor de spieren. Zonder voldoende zout kunnen ze krampen krijgen of minder presteren.

Maar het gaat niet alleen om zout. Ze hebben een heel spectrum aan mineralen nodig: calcium, magnesium, fosfor, selenium, koper.

Die zitten in de bodem, en dus ook in een goede liksteen. De keuze hangt dus af van je paard, zijn werk en de plek waar hij staat.

Waarom een liksteen onmisbaar is

Stel je voor: je paard staat op een weiland waar de bodem arm is. Of op een stal met alleen hooi van een andere bodem. Dan mist het mineralen.

Een liksteen geeft hem de vrijheid om zelf aan te vullen wat hij tekortkomt.

Je ziet het aan hun gedrag. Paarden die tekorten hebben, likken aan muren, aan de grond of zelfs aan andere paarden.

Dat is geen kwaad gedrag, het is een noodkreet. Voor sportpaarden is het nog crucialer. Een springpaard dat net een zware proef heeft gelopen, zweet liters vocht uit.

Daarmee verliest het niet alleen water, maar ook zouten en mineralen. Als je dat niet aanvult, herstellen ze minder snel en loop je risico op uitdroging of koliek.

Een liksteen in de stal is dan je eerste hulplijn. Ze likken wanneer ze behoefte hebben. Dat zelfregulerende vermogen is prachtig. Jij zorgt dat het blok er staat, zij weten wat ze nodig hebben.

De kern van de zaak: wat zit erin?

De klassieke liksteen die je overal ziet, is een blok van ongeveer 5 kilo.

Het bevat vooral natriumchloride: keukenzout. Soms is er een beetje jodium of selenium aan toegevoegd.

Die stenen zijn wit en hard. Ze zijn goedkoop, vaak te koop voor €8 tot €12. Ze vullen de zoutbehoefte, maar dat is het ook. Ze zijn als een snelle hap: je vult de gat, maar je bouwt niet op.

Himalayazout is anders. Het is een mineraalrijk gesteente uit Pakistan, met een roze kleur door sporenelementen als ijzer.

Het bevat naast natriumchloride ook calcium, magnesium, kalium en sporen van koper en zink. Die mineralen zijn essentieel voor botten, spieren en stofwisseling. Net als de werking van kurkuma op paardengewrichten, helpen deze bouwstoffen een sportpaard om optimaal te herstellen en sterker te worden.

Zo’n steen is een complete maaltijd in plaats van alleen een zoutshot. Er zit nog een verschil in de structuur.

Himalayazout is vaak compacter en harder. Paarden moeten er langer op kauwen om wat los te krijgen.

Dat is goed voor de speekselproductie en het vermindert verveling. In een pensionstal met weinig afleiding is dat een bonus. Ze zijn langer bezig en het voorkomt dat ze aan de stal gaan bijten.

De klassieke zoutsteen is vaak brozer. Paarden halen er makkelijker grote happen vanaf, wat soms tot verspilling leidt.

Prijs en varianten: wat kies je?

De keuze hangt af van je budget en de behoefte van je paard. Voor een pensionpaard dat weinig werkt, is een simpele zoutsteen vaak genoeg.

Die koop je bij elke ruitershop, zoals Horse & Rider of Agradi.

Een steen van 5 kg kost tussen de €8 en €12. Ze zijn er met of zonder touw. Een touw is handig om hem op te hangen, zodat hij niet in het zand ligt.

Let wel op dat je paard niet aan het touw gaat trekken. Een ijzeren haak in de wand is veiliger. Voor sportpaarden of fokmerries is Himalayazout een betere investering. Een steen van 2 tot 5 kg kost tussen €15 en €25.

Merken als Redmond of EquiMinerals zijn bekend. Redmond heeft een steen met een handig touw eromheen, die makkelijk op te hangen is.

EquiMinerals levert grote blokken van 10 kg voor rond de €40, ideaal voor groepen paarden op de wei. Die grote blokken gaan langer mee en zijn zuiniger in gebruik.

Er zijn ook vloeibare varianten, zoals de Equi-Lix of Likselen. Dat is een emmer met een vloeibaar mineraalmengsel dat je aanbiedt in een speciale likemmer. Handig als je paard moeilijk likt of als je meerdere paarden tegelijk wilt voeren.

Een emmer van 5 liter kost ongeveer €20 tot €30. Let op dat je paard niet te veel neemt.

Een emmer gaat vaak een week mee voor drie paarden. Dit is vooral handig op fokkerijen waar merries en veulens staan.

Praktische tips voor gebruik

Plaats de steen op een makkelijke hoogte. Paarden likken graag op schouderhoogte.

Hang hem dus op ongeveer 1,5 meter hoog. Zorg dat het paard er makkelijk bij kan, maar niet per ongeluk de steen kan verliezen of vertrappen.

Een steen die in het zand ligt, wordt snel vies en onaantrekkelijk. Zand in de liksteen is niet goed voor de spijsvertering. Controleer regelmatig op slijtage.

Een klassieke zoutsteen kan oplossen in regen of door likken. Als je paard te veel neemt, kan het maagzweren krijgen. Een teveel aan zout is niet goed. Gelukkig regelen paarden dit meestal zelf.

Ze likken alleen als ze het nodig hebben. Bij Himalayazout is de kans op overname kleiner omdat het minder zout bevat en langzamer gaat.

Hygiëne is key. Maak de steen af en toe schoon met lauw water.

Vervang hem als hij op de helft is en begint te brokkelen. Een oude steen kan schimmel bevatten. In de wei kun je de steen het beste in een voerbak of aan een paal bevestigen.

Zorg dat het waterbak altijd schoon en vol is. Zout stimuleert de dorst, dus water moet voorradig zijn.

Een laatste tip: combineer het met een goed rantsoen. Een liksteen is geen vervanging van krachtvoer of hooi. Zorg dat je paard voldoende vezels binnenkrijgt en bekijk eventueel de beste supplementen voor paarden zodat de basis mineralen via het voer al goed zitten.

Bij twijfel over tekorten, laat dan een bodemmonster nemen of vraag advies aan een voedingsdeskundige van je stal. Let ook op de vitamine E bij een graasverbod, zodat je zeker weet dat je paard alles krijgt wat hij nodig heeft voor een gezond leven en topprestaties.