De beste manier om een paard te temperaturen: wat is een normale waarde?

Een paard temperaturen is iets dat je gewoon moet doen, net zoals je je eigen temperatuur meet als je je niet lekker voelt. Het is een simpele handeling die je enorm veel vertelt over de gezondheid van je paard.

Misschien merk je dat je paard wat lusteloos is, of heeft het net een zware training achter de rug.

Een thermometer in de kont is dan je beste vriend. Het geeft je rust en duidelijkheid. Je hoeft niet te gissen; je hebt een getal.

En dat getal vertelt je of je moet bellen met de dierenarts of dat het gewoon een warme zomerdag is. We gaan het hebben over hoe je dit het beste doet, welke thermometer je nodig hebt en wat nou eigenlijk een normale waarde is.

Waarom temperaturen echt nodig is

Veel ruiters denken dat ze wel zien of een paard koorts heeft. Maar paarden zijn meesters in het verbergen van pijn en ziekte.

Een paard met een longontsteking kan er op het eerste oog nog best goed uitzien, tot het ineens heel ziek is. Door regelmatig te temperaturen, bijvoorbeeld bij twijfel of na een intensieve dressuurtraining, krijg je een baseline. Je leert kennen wat normaal is voor jouw paard.

Dit is extra belangrijk bij merries die drachtig zijn of bij veulens.

Een verhoging kan het eerste teken zijn van een baarmoederontsteking of een infectie bij een jong paard. Het is een preventieve handeling die je paard kan redden. Denk ook aan de sport.

Na een zware crosscountry of een Grand Prix proef is het lichaam flink aan het werk. Een lichte temperatuurverhoging na inspanning is normaal, maar hoe weet je of het binnen de perken blijft?

Een thermometer geeft je die informatie. Het helpt je om trainingsbelasting beter te managen.

Je voorkomt overtraining en blessures. Het is net zo essentieel als het controleren van de hoef of het poetsen van de vacht. Het hoort bij de dagelijkse verzorging.

De juiste thermometer kiezen

Er zijn verschillende soorten thermometers, maar voor paarden is er eigenlijk maar één die je echt wilt gebruiken: de digitale rectale thermometer.

De ouderwetse kwikthermometers zijn gevaarlijk omdat ze kunnen breken en kwik is giftig. Bovendien zijn ze langzaam.

Een digitale thermometer is snel, veilig en accuraat. Let op dat je er een koopt die specifiek voor dieren geschikt is. Deze zijn vaak waterdicht en hebben een flexibele tip, wat het comfort voor het paard verhoogt. De prijs varieert van €15 tot €50.

Een basis digitale thermometer van merken zoals Medisana of Braun werkt prima.

Deze zijn te koop bij de drogist of online. Voor de serieuze ruiter of fokker is een thermometer met een geheugenfunctie handig. Die onthoudt de vorige meting, zodat je trends kunt volgen.

Sommige dure dierenartsmodellen hebben een alarm bij koorts, maar voor thuisgebruik is dat vaak niet nodig. Zorg dat je altijd een back-up batterij in huis hebt, want er is niets vervelender dan een lege batterij net op het moment dat je paard ziek is.

Stap-voor-stap: hoe temperaturen zonder stress

Je paard moet stilstaan, dus een goede hoefstal of een poetsbox met een goed passend halster is essentieel. Zorg dat je paard rustig is. Begin niet met temperaturen als het paard net binnenkomt en super enthousiast is.

Laat het even bijkomen. Gebruik een speciale houder voor de thermometer, of wikkel hem in keukenpapier.

Vet de thermometer in met een beetje glijmiddel, zoals vaseline of een speciale dierlijke glijcrème. Dit maakt het veel comfortabeler voor je paard.

Ga naast je paard staan, niet achter. Je wilt zien wat er gebeurt. Til de staart op en breng de thermometer voorzichtig in de anus in, ongeveer 5 tot 10 centimeter diep.

Richt hem iets naar voren, richting de buikholte. Houd de thermometer stevig vast, maar niet te strak.

Blijf rustig praten tegen je paard. De meeste paarden vinden het na een paar keer wennen best meevallen. De meting duurt meestal 10 tot 30 seconden bij moderne digitale modellen. Haal de thermometer er voorzichtig uit, maak hem schoon met desinfecterende doekjes en noteer de waarde.

Wat is een normale temperatuur?

Een normale lichaamstemperatuur voor een volwassen paard ligt tussen de 37,5 en 38,5 graden Celsius. Dit is een gemiddelde. Sommige paarden hebben van nature een lagere temperatuur, andere een hogere.

Het hangt ook af van het ras, de leeftijd en het seizoen.

Een oudere merrie kan een baseline hebben van 37,8 graden, terwijl een jonge hengst altijd 38,2 graden lijkt te hebben. Daarom is het zo belangrijk om de normale waarde van jouw paard te kennen.

Let op: bij inspanning stijgt de temperatuur licht. Na een zware dressuurproef kan het paard tijdelijk 39 graden zijn. Dit moet binnen een uur weer zakken, zeker wanneer je kiest voor de beste manier om je paard te koelen.

Blijft de temperatuur hoog? Dan is er iets anders aan de hand.

Ook de omgevingstemperatuur speelt een rol. In een hete zomer kan een paard wat warmer zijn, terwijl je in de winter juist moet letten op wanneer een paard een deken op moet. Een temperatuur boven de 39 graden is een reden om alert te zijn. Bij 40 graden of meer bel je direct de dierenarts.

Een paard met een temperatuur van 39 graden of meer heeft koorts. Wacht niet af, maar neem contact op met je dierenarts.

Naast de normale waarden zijn er uitschieters. Een paard dat net uit de wei komt en heeft gerend, kan tijdelijk hoger zitten.

Een drachtige merrie kan iets warmer zijn vlak voor de geboorte. Bij veulens ligt de normale temperatuur iets hoger, rond de 38,5 graden.

Houd hier rekening mee. Gebruik een app of een notitieboekje om de metingen bij te houden. Zo zie je snel of er een patroon is.

Producten in de schijnwerpers

Er zijn een paar merken die zich onderscheiden in de paardenwereld. We bespreken er drie, variërend van basis tot professioneel.

1. Medisana ThermoTemp Digitale Thermometer (€15 - €20)
Dit is een instapmodel dat je bij veel ruitersportzaken vindt. Het is een simpele, waterdichte thermometer met een flexibele tip.

De meting duurt ongeveer 30 seconden. Het grote voordeel is de prijs.

Je kunt er een paar kopen en ze in elke stal hangen. Het nadeel is dat hij geen geheugen heeft en wat minder nauwkeurig is dan duurdere modellen. Voor de beginnende ruiter die af en toe temperaturet, is dit prima. Zeker wanneer je paard in de winter korter op stal staat en geniet van maximale warmte onder een winterdeken, is een snelle controle essentieel. 2. Braun ThermoScan 7 (€40 - €50)
Hoewel dit oorspronkelijk een oorthermometer voor mensen is, wordt hij veel gebruikt bij paarden voor een snelle check.

Let op: niet alle paarden tolereren een oorthermometer. Sommige vinden het eng.

De Braun 7 is zeer snel (1 seconde) en heeft een kleurendisplay. Het nadeel is dat de meting in het oor minder accuraat is dan rectaal, vooral bij paarden met veel oorhaar. Gebruik dit alleen als aanvulling, niet als vervanging van de rectale meting.

3. Kruuse Digital Veterinary Thermometer (€35 - €45)
Dit is een professioneel dierenartsmerk.

De thermometer is specifiek ontworpen voor dieren. Hij heeft een flexibele tip, een waterdichte behuizing en een geheugen voor de laatste meting. De meting duurt maar 10 seconden.

Dit is de favoriet van veel fokkers en serieuze ruiters. Hij is duurder, maar gaat jaren mee en is zeer betrouwbaar. Ideaal voor merries die drachtig zijn of voor paarden die regelmatig gecontroleerd moeten worden.

Vergelijking en aanbeveling

Laten we de drie modellen even naast elkaar leggen. De Medisana is de budgetoptie: goedkoop, maar minder snel en geen geheugen.

De Braun is snel en makkelijk, maar minder geschikt voor dagelijks paardengebruik.

De Kruuse is de professionele keuze: snel, nauwkeurig en duurzaam. Voor de gemiddelde ruiter die één paard verzorgt, is de Kruuse de beste investering. Je koopt hem een keer en hij werkt altijd.

Voor fokkers of ruiters met meerdere paarden is een setje van drie Medisana thermometers handig. Hang er een in elke stal, zodat je nooit hoeft te zoeken. Voor de sportruiter die onderweg is, is de Braun een leuke extra, maar zorg dat je altijd een rectale thermometer bij je hebt voor de echte meting. De Kruuse is de winnaar voor precisie en comfort.

Waar je ze koopt? Bij ruitersportzaken als Decathlon, Horse & Co of online via sites als Bol.com of Dierenartsenwinkel.nl.

Bij de dierenarts kun je ook professionele modellen kopen. Let op aanbiedingen; soms zijn er sets met meerdere thermometers en desinfectiemiddel.

Aanbeveling per budget en gebruik

Voor de beginner met een beperkt budget: kies de Medisana ThermoTemp. Koop er twee, zodat je een reserve hebt.

Dit is voldoende voor de wekelijkse check of bij twijfel. Je bent onder de €30 klaar.

Gebruik deze thermometer voor je dagelijkse verzorging en bij lichte inspanning. Voor de serieuze ruiter of dressuuramateur: investeer in de Kruuse Digital Veterinary Thermometer. De €40 is snel terugverdiend door de nauwkeurigheid en het gemak.

Gebruik deze bij elke training en bij de dagelijkse gezondheidscheck. Het helpt je om je paard topfit te houden.

Voor de fokker of professional: combineer de Kruuse met een setje Medisana thermometers. Gebruik de Kruuse voor drachtige merries en veulens, en de Medisana voor de dagelijkse metingen in de stallen. Dit geeft je een compleet beeld van de gezondheid van je kudde. Koop bij een groothandel voor paardenartikelen om te besparen op grotere aantallen.

Onthoud: temperaturen is een gewoonte. Begin vandaag nog. Je paard verdient die zorg.

En jij verdient de rust die het geeft.