De beste manier om een mestplaat aan te leggen volgens de huidige milieuwetgeving

Een mestplaat aanleggen voelt misschien als een karwei dat je even tussendoor doet, maar de impact is gigantisch. Het gaat niet alleen over een nette stal, het gaat over de gezondheid van je paard, de kwaliteit van je bodem en het water in de sloot achter je wei. De regels zijn de afgelopen jaren strenger geworden en als fokker of ruiter kun je niet meer om de mestplaat heen.

Je wilt het goed doen, voor je paard en voor de controleurs.

Dit is je stappenplan voor een mestplaat die wettelijk in orde is en praktisch werkt.

De basis: wat de wet van je vraagt

Voordat je een schop in de grond zet, moet je weten wat er mag.

De rijksoverheid eist een ondoordringbare laag onder je mestplaat. Vroeger mocht je klei gebruiken, maar tegenwoordig moet je denken aan een speciale folie of een goed geïsoleerde betonplaat.

Je mag geen mest opslaan op plekken waar grondwater makkelijk naar boven kan komen of waar de bodem poreus is. Een mestplaat moet waterdicht zijn en makkelijk schoon te maken. Je kunt het vergelijken met een gigantisch dienblad; alles moet erop blijven liggen en er mag niets doorheen sijpelen. Een tweede cruciaal punt is de afdekking.

Sinds 2023 mag je mestplaat niet zomaar open en bloot liggen. Je moet hem afdekken met een waterdichte laag, zoals een speciale afdekhoes, noppenfolie of een dak.

Dit is om te voorkomen dat regenwater de mest vermengt en de boel gaat overlopen. De maximale hoogte van je stapel hangt af van de mestsoort en de grootte van je plaat, maar houd altijd rekening met een vrije ruimte van minimaal 25 centimeter tot de afdekking. Zo voorkom je dat je bij de eerste de beste hoosbui een mestsoep in je stal hebt.

Stap 1: De juiste plek en de bodemvoorbereiding

De keuze voor de locatie is bepalend voor hoe makkelijk je straks aan de regels voldoet. Kies een plek die ligt dan de omringende wei of sloot. Zo voorkom je dat bij een lekkage de boel je wei inloopt.

Daarnaast moet de ondergrond stabiel zijn. Begin met het afgraven van de bovenste laag zodat je een stabiele kleilaag of zandlaag te pakken hebt.

Vervolgens stamp je deze laag goed aan. Dit is de fundering voor je folie of beton.

Als je kiest voor een folie, wat vaak de meest flexibele optie is, zorg je dat de bodem volledig vrij is van scherpe stenen of wortels. Een klein keitje kan al een gat in je folie slaan en dat wil je niet. Veel paardenhouders kiezen voor een onderlaag van zand of een dun laagje schuimrubber om de folie extra te beschermen. Dit voorkomt lekkages en zorgt dat je mestplaat langer meegaat.

Stap 2: De juiste materialen kiezen

De markt voor mestplaten is de afgelopen jaren flink veranderd. Je hebt drie hoofdopties: een betonplaat, een kunststof plaat (vaak van HDPE) of een foliesysteem.

Beton is duurzaam en stevig, maar het is een enorme klus om te storten en het is minder milieuvriendelijk als het een keer lek is.

Kunststof platen zijn lichter en makkelijker te leggen, maar kunnen doorzakken als de ondergrond niet perfect is. Folies zijn de nieuwste generatie. Ze zijn licht, makkelijk te transporteren en voldoen aan alle eisen als je ze goed legt.

Een populaire keuze is de agrarische HDPE folie van 1 mm dik. Dit materiaal is extreem sterk en bestand tegen de chemicaliën in mest. Bij het kopen van een folie let je op de breedte en lengte. Je wilt namelijk zo min mogelijk naden.

Een naad is een zwakke plek. Kies dus voor een folie dat net iets breder is dan je mestplaat, zodat je de zijkanten mooi kunt opzetten.

Product 1: De klassieke betonplaat (€600 - €900 per plaat)

Voor de fokkerij die al generaties lang bestaat en gaat voor zekerheid, is de betonplaat nog steeds een favoriet. Je koopt deze platen vaak bij lokale betonbedrijven of groothandels. Denk aan een standaardplaat van 300x125 cm.

De prijs hangt af van de dikte (minimaal 10 cm) en de eventuele wapening.

Je moet rekenen op een totaalbedrag van zo'n €1500 tot €3000 voor een gemiddelde mestplaat, inclusief transport en plaatsing. De voordelen zijn duidelijk: het is oersterk, brandveilig en je kunt er met een shovel overheen.

Een nadeel is dat het een permanente oplossing is. Als de controleur morgen zegt dat de plek net verkeerd is, zit je er aan vast. Ook kan beton op den duur poreus worden door het zure mestklimaat, wat leidt tot lekkages. Als je een betonplaat kiest, moet je deze regelmatig inspecteren op scheurtjes.

Product 2: De kunststof mestplaat van StableMats (€400 - €700 per plaat)

Merken als StableMats bieden kant-en-klare kunststof platen aan. Deze zijn gemaakt van gerecycled HDPE en zijn lichtgewicht.

Je kunt ze zelf leggen zonder zwaar materieel. Ze zijn vaak voorzien van een noppenstructuur aan de onderkant voor extra stabiliteit. Een set van vier platen van 2x1 meter kost ongeveer €1200 tot €1800.

Dit is een stuk betaalbaarder dan beton en veel sneller te installeren. Het grote voordeel is de mobiliteit.

Als je ooit je bedrijf wilt verplaatsen of de mestplaat wilt verplaatsen, kun je de platen oppakken en verzetten.

Een nadeel is dat ze op een perfect vlakke ondergrond moeten liggen. Anders ontstaan er kieren of kunnen ze doorbuigen onder zware belasting. Controleer bij de aanschaf of de platen waterdicht zijn garantie hebben op lasnaden.

Product 3: De HDPE folie van Vink Kunststoffen (€300 - €600 voor een rol)

Voor de paardenhouder die houdt van maatwerk en efficiëntie is een rol HDPE folie van Vink Kunststoffen ideaal. Je koopt een rol van bijvoorbeeld 8 meter breed en 20 meter lang voor ongeveer €500.

Dit is genoeg voor een flinke mestplaat. Je kunt de folie naadloos lassen (laten lassen) of met speciale tape verbinden. Dit zorgt voor een waterdichte laag die je volledig op maat kunt snijden.

De voordelen zijn enorm: je bent niet gebonden aan standaardmaten en het is de goedkoopste optie die voldoet aan de wet.

Een nadeel is dat het werksecuur is. Je moet de bodem perfect vlak maken en de folie strak leggen. Als je dit zelf doet, zorg dan dat je een warmtelas-apparaat huurt of een specialist inschakelt voor de naden. Een goed gelaste folie gaat 10 tot 15 jaar mee.

Vergelijking: welke kies je?

Als we kijken naar kosten, flexibiliteit en duurzaamheid, dan wint de folie het op de lange termijn. De initiële investering is laag en je bent zeer flexibel.

De betonplaat is de duurste optie, maar vereist nul onderhoud en is enorm stevig. De kunststof platen zitten er tussenin: iets duurder dan folie, maar makkelijker te leggen en makkelijker te verplaatsen dan beton. Overweeg je gebruik. Ben je een fokkerij met een vaste mestplaat en een shovel?

Ga dan voor beton of kunststof. Ben je een kleinschalige ruiter of dressuurruiter met weinig ruimte en een beperkt budget?

Dan is de folie de perfecte keuze. Zorg wel dat je de folie goed beschermt tegen scherpe voorwerpen.

Aanbeveling per budget en gebruik

Budget: €300 - €800
Kies voor de HDPE folie van Vink Kunststoffen.

Dit is de meest betaalbare manier om compliant te zijn. Je kunt de folie zelf leggen en op maat snijden. Zorg voor een goede ondergrond en leg een beschermend doek onder de folie. Dit is perfect voor dressuurruiters met een paar paarden en een beperkte mestproductie; vergeet daarnaast niet te kijken naar de hygiëne in de voerkamer.

Mid-budget: €800 - €2000
De kunststof platen van StableMats of vergelijkbare merken. Dit is de beste balans tussen prijs en gemak.

Je kunt ze makkelijk zelf leggen, ze zien er netjes uit en ze zijn waterdicht.

Ideaal voor de actieve ruiter die regelmatig mest en wil investeren in een nette uitstraling van de stal. Top-budget: €2000+
De betonplaat. Als je een fokkerij runt met veel paarden en dagelijks met zwaar materieel werkt, is dit de veiligste keuze. Het is een investering voor de komende 20 jaar. Zorg dat je het beton laat impregneren tegen zuur.

Waar je het beste kunt kopen

Voor de folie en de kunststof platen is online shoppen vaak voordelig. Kijk bij gespecialiseerde agrarische webshops of direct bij groothandels zoals Vink Kunststoffen of StableMats.

Deze partijen leveren vaak direct bij je thuis. Let op de verzendkosten; een rol folie is groot, maar relatief licht. Voor betonplaten ga je naar lokale leveranciers.

Zoek op "betonplaten paardenhouderij" in je regio. Lokale bedrijven kunnen de platen vaak goedkoper transporteren en met een kraan op de juiste plek zetten, bijvoorbeeld bij het aanleggen van een paardenbak.

Vaak kun je hier ook advies krijgen over de juiste dikte en wapening voor jouw specifieke situatie. Vraag altijd offertes aan bij minimaal twee leveranciers.

Onderhoud en controle

Een mestplaat is niet 'set and forget'. De wet eist dat je periodiek controleert op lekkages.

Bij een folie controleer je op gaten en scheuren. Bij beton kijk je naar scheurtjes en poriën.

Maak de plaat regelmatig schoon met een harde bezem en water. Geen agressieve schoonmaakmiddelen, die kunnen de bodem aantasten. Zorg dat de afdekking altijd strak en waterdicht is. Als het regent, mag er geen water onder de afdekhoes doorlopen.

Gebruik eventueel een spanband om de hoes strak te trekken. Vergeet niet de mestplaat leeg te halen voordat de maximale hoogte is bereikt, wat essentieel is voor een goede hygiëne en het beheersen van de parasitaire druk in de wei.

Houd een logboek bij van de mesthoogte en de schoonmaakbeurten. Dit helpt je bij de mestboekhouding en bij controles.